از ویکیپدیای فارسی، دانشنامه آزاد

باغ نگارستان

دانشکده علوم اجتماعی (باغ نگارستان)
اطلاعات کلی
نام دانشکده علوم اجتماعی (باغ نگارستان)
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان تهران
شهرستان تهران
اطلاعات اثر
کاربری اقامتگاه تابستانی، مدرسه، دانشکده
کاربری کنونی موسسه پژوهشی فرهنگ و هنر
دیرینگی قاجار
بانی اثر فتحعلی شاه
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۲۰۸۲
تاریخ ثبت ملی ۱۱/۵/۱۳۷۷

باغ نگارستان از بناهای قدیمی تهران است که در سال ۱۲۲۲ هجری قمری (۱۱۸۷ ه. ش.) به دستور فتحعلی شاه قاجار به عنوان اقامتگاه تابستانی ساخته شد. این بنا دارای دو عمارت عالی به نامهای دلگشا و تالار قلمدان داشت. اتاق‌هایی با درهای چوبی و دو تالار بزرگ در طرفین ساختمان مرکزی این باغ وجود دارد. این باغ دارای ۶۴ اتاق، چهار تالار، کتابخانه با چهار سالن و ۶۰۰ متر زیربنا است. تالارها با آینه کاری، نقوش طلایی، و چلچراغ‌های با ارزش مزین شده و تابلوهای آن به دست هنرمندانی چون میرزا جانی نقاش، میرزا بابا نقاش و عبدالله خان نقاش‌باشی کشیده شده‌است.

محتویات

تاریخچه

این بنا در زمان ساخت خارج از تهران قرار داشت، اما در سال ۱۲۸۴ ه.ق. که ناصرالدین شاه بر وسعت شهر تهران افزود، این بنا در داخل حصار جدید قرار گرفت و پس از بنای کاخهای نیاوران و سلطنت آباد، این باغ در اختیار نهادهای حکومتی قرار گرفت. در ۱۳۰۴ ه.ق. این باغ به مدت یک سال به وزارت عدلیه اختصاص داده شد. در زمان مظفرالدین شاه، پس از سفر به فرنگ و بازدید از مدرسه فلاحت امپراتوری در مسکو، اولین مدرسه فلاحت ایران با استخدام یک بلژیکی در این باغ دایر شد. کمی بعد در بناهای جنوبی باغ، مدرسه مستظرفه به ریاست کمال‌الملک تأسیس شد.

با گذشت زمان از آنجا که این باغ دیگر جزو بناهای سلطنتی نبود رو به ویرانی رفت تا اینکه در سال ۱۳۰۷ هجری خورشیدی، وزارت معارف در این محل سه بنای بزرگ ساخت و به دارالمعلمین عالی اختصاص داد. برای این کار از معمار و مهندس مهاجر روس، الکسی مارکف، کمک گرفته شد. سپس با رعایت اصول معماری ایرانی، نقشه تبدیل عمارت به دارالمعلمین تهیه گردید. باغ نگارستان نیز به دست سید علی اکبر باغبان طراحی شد. دبیرستان علمیه نیز تا سال ۱۳۱۱ هجری خورشیدی در یکی از این سه بنا دایر بود. با تأسیس دانشسرای عالی در خرداد ۱۳۱۱ ه.ش. تمام بناها به این دانشسرا اختصاص یافت. در ۱۳۱۵ ش، کتاب‌خانه باغ ساخته شد که معاونت آن را پروین اعتصامی به عهده داشت‌. در ۱۳۳۵، مؤسسه لغت نامه دهخدا، کلاس‌های زبان‌های خارجی، جغرافیا و کلاس‌های عمومی دانشکده ادبیات دایر شد و در ۱۳۳۷ نیز مؤسسه تحقیقات اجتماعی در این مکان آغاز به کار کرد. از ۱۳۴۱ تا ۱۳۷۰، دانشکده علوم اجتماعی در این محل دایر بود و پس از انتقال آن، زمانی که در ۱۳۷۱ قصد واگذاری و تخریب آن را داشتند، دکتر روح الامینی مقاله‌ای با عنوان <حسب حال‌> در روزنامه اطلاعات نوشت و به واگذاری و تخریب آن اعتراض کرد. این محل نزدیک به دو سال مخروبه بود تا این که در آبان ۱۳۷۴ دکتر حسن حبیبی معاون اول رئیس جمهور وقت، از این مکان دیدن و یکی از کارشناسان میراث فرهنگی به نام مهندس دانشور را برای تهیه نقشه و بازسازی باغ معرفی کرد. او نیز با هماهنگی دانشگاه، نقشه اولیه را به دست آورد و تغییرات انجام شده را اصلاح کرد.[۱]

وقایع مهم

اتفاقهای تاریخی متعددی در این باغ اتفاق افتاده اند که برخی از آنها عبارتند از:[۲]

  • محمد شاه در باغ نگارستان بر روی تخت طاووس تاج گذاری کرد.
  • میرزا ابوالقاسم قائم مقام، وزیر محمد شاه، در ماه صفر ۱۲۵۱ هجری قمری در زیر زمین عمارت دلگشا کشته شد.
  • مدرسه صنایع مستظرفه در زمان وزارت حکیم الملک تحت ریاست کمال‌الملک در سال ۱۳۲۹ هجری قمری (۱۲۹۵ هجری شمسی) در عمارت حوضخانه گشایش می‌یابد.
  • نخستین مدرسه فلاحت در زمان مظفرالدین شاه در سال ۱۳۱۸ هجری قمری (۱۳۰۱ هجری شمسی) توسط داشر اتریشی در این مکان تأسیس شد.
  • در سال ۱۳۰۴ هجری شمسی به عنوان وزارت عدلیه نامیده شد.
  • در سال ۱۳۰۷ هجری شمسی به عنوان محل دایمی دارالمعلمین و دانشسرای عالی در نظر گرفته می‌شد. بدین ترتیب دو دانشکده مهم ادبیات و علوم اجتماعی در آن جا تشکیل شد.
  • اولین فرهنگستان ایران در سال ۱۳۱۴ هجری شمسی در اطاق شورای دانشسرا شکل گرفت.
  • از سال ۱۳۳۵ هجری شمسی به ترتیب موسسه لغت نامه دهخدا، موسسه جغرافیا و موسسه زبان‌های خارجی در این جا به فعالیت علمی خود ادامه دادند.
  • در سال ۱۳۳۷ هجری شمسی باغ نگارستان به موسسه تحقیقات اجتماعی واگذار شد.
  • پژوهشکده فرهنگ و هنر در سال ۱۳۷۷ هجری شمسی در باغ نگارستان مستقر شد. در سال ۱۳۸۱ هجری شمسی این پژوهشکده به موسسه پژوهشی فرهنگ و هنر تغییر نام یافت.

منابع

  1. نیرومنش، مهدی، دارالمعلمین عالی: اولین دانشگاه ایران، رشد معلم، شماره ۱۰۷، بهمن ۱۳۷۳، صص ۷۵-۷۷.
  2. پورمند، حسن علی، باغ نگارستان، ماهنامه معماری و فرهنگ، شماره ۲۱.

جستارهای وابسته



Sponsored Ad
شب نشینی با ایرانیان: کنسرت، موسیقی‌ و بوفه کامل غذای ایرانی
جمعه، ۲۳ ژوئن ۲۰۱۷
بورسیه زبان انگلیسی‌ EHLS برای فارسی زبانان متقاضی ...
رویدادهای ایرانی سراسر جهان
افت قیمت سکه و ارز در آخرین روز خرداد + جدول قیمت
داعش مسجد ۸۰۰ ساله معروف و تاریخی شهر موصل را منفجر کرد
عکس تیرکمان عجیب قاچاقچیان برای انتقال موادمخدر به داخل کشور/ در حاشیه دیدار سردار اشتری
لاوروف: بغدادی به احتمال قوی کشته شده است
میخ‌های آخر بر تابوت «مومیائی»: پیش بینی ضرر ۹۵ میلیون دلاری فیلم «تام کروز»
سرعت اینترنت در ایران؛ کمتر از قطب جنوب+عکس
ترامپ در حال مصالحه در پرونده قضایی‌ مرموز و پیچیده ...
ملاقات رضا پهلوی با نماینده‌های مجلس آمریکا با هدف ...
ویدئو اعتقادات یک داعشی دستگیر شده: ایرانیان را ...
رستوران دار ایرانی آمریکایی در لس آنجلس به اتهام ...
سرانجام زنان در سریال ایرانی مو نشان دادند (ویدئو)
فیلم رادیو دریمز (رویای رادیویی) با هنرنمایی محسن ...