از ویکیپدیای فارسی، دانشنامه آزاد

جوانمرد قصاب

بقعه جوانمرد قصاب
اطلاعات کلی
نام بقعه جوانمرد قصاب
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان تهران
شهرستان ری
اطلاعات اثر
نوع بنا بقعه
کاربری مقبره
کاربری کنونی زیارتگاه
دورهٔ ساخت اثر قاجاریه
بانی اثر فتحعلیشاه
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت 2002
تاریخ ثبت ملی 1/2/1377

جوانمرد قصاب نام یک شخصیت نیمه افسانه‌ای، نیمه تاریخی، و آرامگاهی (بقعه) در نزدیکی شهر ری است که در پاره‌ای از متون به او اشاره‌هایی شده‌است. محله پیرامون این بقعه نیز محله جوانمرد قصاب نام دارد. بعضی ها اعتقاد دارند این مکان مقبره ابوالعباس قصاب آملی که از طایفه جوان آملی بود است که معروف به ابوالعباس قصاب جوانمرد یا جوان آملی است.

پیرامون شخصیت جوانمرد قصاب روایت‌های متفاوتی ذکر شده‌است. در رساله‌ای در بارهٔ قصابان و سلاخان درباره او آمده‌است:

کنیزکی از جوانمرد قصاب گوشت خواست، اما به هر گوشتی که جوانمرد به او می‌داد، راضی نمی‌شد. جوانمرد خشمگین شد و پول او را پس داد. کنیزک که از ملامت و آزار آقای خود می‌ترسید، گریه آغاز کرد. شاه مردان، علی بن ابی طالب، که از آنجا می‌گذشت مشکل کنیز را دریافت و به جوانمرد گفت که به کنیز گوشت بدهد. جوانمرد که علی را نمی‌شناخت، دست خود را به علامتِ امتناع از قبول فرمان آن حضرت تکان داد. پس از آنکه حضرت رفت، قنبر به جوانمرد گفت‌: «تو شاه مردان را نشناختی‌؟». جوانمرد دو چشم خود را با کارد بیرون آورد و دست خود را با ساطور از تن جدا کرد و به قنبر گفت که او را نزد علی‌علیه‌السلام ببرد. حضرت‌علی فرمود چشمان و دست وی را در موضع خود بنهند، سپس فاتحه‌ای خواند و بر جوانمرد دمید، فوراً چشمان و دست او درست شد.[۱]

این داستان با اندکی تغییر در برخی از کتاب‌های مقتل، از جمله طریق‌البُکاء از محمدحسین بن عبدالله گریان شهرابی، که در آن داستانی دیگر در باره یکی از قصابان هواخواه علی‌بن ابی‌طالب آمده است و شاید منظور از او نیز جوانمرد قصاب بوده باشد هم ذکر شده است.[۲][۳]

در برخی آثار کهن جغرافیایی و تاریخی نیز از مقبره جوانمرد قصاب یاد شده است و این گمان را پدید می‌آورد که شاید جوانمرد قصاب شخصیت تاریخی ناشناخته‌ای باشد. حمدالله مستوفی از مدفن او در ری و عبدالرزاق سمرقندی در ذکر وقایع از مدفن او در سرخس یاد کرده‌اند. به‌نظر قزوینی جوانمرد قصابِ مدفون در سرخس به جوانمرد قصابِ ری ربطی ندارد.[۴] امروزه نیز در جنوب تهران به سوی ری، در زمین‌های منصورآباد در منطقه بیستم شهرداری تهران بقعه‌ای به نام جوانمرد قصاب هست که به احتمال زیاد بعد از عهد فتحعلی شاه در (۱۲۱۲ـ۱۲۵۰) ساخته شده است‌.[۵]

ابیات لوحه قبرِ داخل بقعه نشان می‌دهد که صاحب آن را همان پیر افسانه‌ای صنف قصاب دانسته‌اند. محله اطراف بقعه نیز جوانمرد قصاب نام گرفته و قصه جوانمرد قصاب برای مردم این محل، معروف و مقبره او زیارتگاه است‌. مقبره‌های دیگری هم در برخی روستاها به نام جوانمرد قصاب وجود دارد [۶] و احتمال دارد همه آنها مقبره‌هایی نمادین برای شخصیت افسانه‌ای جوانمرد قصاب باشند. قصابان افغانستان شب‌های جمعه به نام جوانمرد قصاب نذری می‌دهند و در حین مراسم، یکی از پیران خانواده، قصه جوانمرد قصاب را نقل می‌کند.[۷]

جستارهای وابسته

فهرست منابع

  1. در بیان کار سلاّخان و قصّابان، در چهارده رساله در باب فتوّت و اصناف، مهران افشاری و مهدی مداینی، تهران، نشر چشمه، ۱۳۸۱
  2. محمدحسین‌بن عبداللّه گریان شهرابی، کتاب طریق البکاء، تهران، شرکت سهامی چاپ و انتشارات کتب ایران، بی‌تا، صفحه ۷۵ـ ۷۸؛ صفحه ۶۷ـ۷۲
  3. محمد قزوینی، یادداشت‌های قزوینی، چاپ ایرج افشار، تهران ۱۳۶۳، جلد ۲، صفحه ۳۷۷ـ ۳۷۹
  4. محمد قزوینی، یادداشت‌های قزوینی، چاپ ایرج افشار، تهران ۱۳۶۳
  5. محمدتقی مصطفوی، آثار تاریخی طهران، تنظیم و تصحیح میرهاشم محدث، تهران ۱۳۶۱، جلد ۱، صفحه ۱۶۸ـ۱۶۹
  6. محمدتقی مصطفوی، آثار تاریخی طهران، تنظیم و تصحیح میرهاشم محدث، تهران ۱۳۶۱، جلد ۱، صفحه ۱۶۹
  7. روشن رحمانی، افسانه‌های دری، تهران ۱۳۷۷، صفحه ۶۰۳


Sponsored Ad
نمایش فیلم "بادیگارد" با هنرمندی پرویز پرستویی
پنج شنبه، ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۶
کنفرانس آموزش مدنی ایرانیان مقیم آمریکا: کشور و دنیایی‌ بهتر
۲۴ تا ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۶
رویدادهای ایرانی سراسر جهان
بازداشت محمد یاسین رامین همسر مهناز افشار: وثیقه ۲۹ میلیاردی!
پرت شدن مرگبار مرد دو زنه از دادگستری بجنورد از ترس پدرخانمش!
داعش فرمانده خود در الشرقاط عراق و ۱۶ محافظش را به جرم فرار زنده در آتش سوزاند
ارزان فروشی آب و مواد معدنی خاک ایران با صادرات هندوانه
افشگری بی سابقه وزیر ورزش در مورد زد و بند‌های نجومی فوتبال ایران: استقلال ۲۸ میلیارد هزینه کرد/ دیگر وزیر نمی‌مانم
ارجان چتین متولد ترکیه به عنوان مظنون تیراندازی به مرکز خرید ایالت واشنگتن بازداشت شد
جزئیات سخنرانی مهم ظریف در شورای روابط خارجی آمریکا ...
سرانجام تابلوی محله ایرانیان در شلوغ‌ترین اتوبان ...
بدون تعارف: سحر قریشی از شایعه بارداری، اختلاف با ...
دختر جوان ایرانی‌ ـ‌ آمریکایی سخنگوی فارسی زبان ...
دختر پارسی‌ زبان افغانی‌الاصل نامزد انتخابات ...
سینماگران قبل و بعد از انقلاب برای اولین بار زیر یک ...