از ویکیپدیای فارسی، دانشنامه آزاد

خودکشی

نقاشی از شاعر انگلیسی‌ توماس چترتون، کسی‌ که باور میرود در سال ۱۷۷۰ خودش را با آرسنیک کشت. اثر هنری والیس، ۱۸۵۶

خودکشی عمل یا رفتاری است آگاهانه (عامدانه) که انسان برای مردن انجام می‌دهد. اغلب خودکشی‌ها در اثر ناامیدی یا قرارگیری در شرایط اختلال ذهنی مانند افسردگی، اختلال دوقطبی، اسکیزوفرنی، اعتیاد به الکل و مواد مخدر روی می دهند.[۱] مشکل‌های مالی، اشکال‌ها در روابط اجتماعی و دیگر شرایط نامطلوب نقش مهمی در این موضوع دارند.[۲]

هر ساله بیش از یک میلیون انسان خودکشی می کنند. سازمان بهداشت جهانی تخمین می‌زند که خودکشی سیزدهمین عامل مرگ و میر در جهان است [۳] و شورای بهداشت ملی آمریکا آن را ششمین عامل مرگ در این کشور اعلام کرده‌است.[۴] خودکشی عامل اول مرگ و میر نوجوانان و جوانان زیر ۳۵ سال است. [۵][۶] میزان خودکشی در مردان بیش از زنان است.[۷] بر اساس یک تخمین هر ساله حدود ۱۰ تا ۲۰ میلیون خودکشی ناموفق وجود دارد.[۸]

قضاوت در مورد خودکشی تحت تاثیر دیدگاههای فرهنگی مرتبط با موضوع‌ها هستی‌گرایانه مانند دین، شرافت و معنای زندگی است. در ادیان ابراهیمی خودکشی گناه (ضدیت با خدا) محسوب می شود، چون بنا به باور مذهبی، زندگی مقدس است. در غرب خودکشی یک جرم است. برعکس در ژاپن در دوره سامورایی ها، خودکشی seppuku، به عنوان جبران شکست یا نوعی اعتراض، محترم شمرده می‌شد. در قرن بیستم، خودکشی به صورت قربانی کردن خود شکلی از اعتراض، و خودکشی کامیکازی و خودکشی انتحاری شکلی از تاکتیک های نظامی یا تروریستی است. در مراسم خاکسپاری هندوها، بر اساس سنتی ساتی زن بیوه به خواست خود یا تحت فشار اقوام شوهرش در مراسم سوزاندن جسد همسرش قربانی می‌شود.[۹]

هم اکنون خودکشی پزشکی (اوتانازی، یا حق مردن) یک موضوع اخلاقی بحث برانگیز در رابطه با کسانی است که همواره بیمارند، درد بیش از حد دارند، یا کیفیت زندگی آنها در طی آسیب یا بیماری به پایین ترین حد خود رسیده است. فدا کردن خود با هدف نجات دیگری و نه کشتن خود، در نظر دیگران خودکشی نیست، با این حال نظریه امیل دورکیم چنین عملی را "خودکشی نوع دوستانه" می داند.[۱۰]

محتویات

خودکشی در میان مسلمانان

شیوع، الگوها و انواع خودکشی در آسیا تفاوت عمده ای با کشورهای غربی دارد .تفاوت های زیادی نیز بین کشورهای آسیایی با هم دیده میشود. شیوع خودکشی در کشورهای اسلامی بسیار پایین و در سریلانکا بسیار بالا و در آسیای شرقی رو به افزایش است. در مطالعه ای در اردن که 95% جمعیتش مسلمان اند، تنها 219 خودکشی بین سالهای 1985-1980 که برابر میزان سالانه ی 2.1 در هر 100000 نفر است گزارش شده است .آماری که پایین تر از آمار گزارش شده از سایر کشورهای دنیا است. مقایسه ی میزان خودکشی در میان گروهای مذهبی مختلف در سرزمانهای اشغالی نشان میدهد که شیوع خودکشی در میان یهودیان بسیار بالاتر از مسلمانان عرب است (4.2 برابر برای مردان و 2.4 برابر برای زنان). این مطالعه علت چنین اختلافی را در فاکتورهای اجتماعی-دموگرافیک زیر میداند: 1.شیوع طلاق در میان اعراب مسلمان پایین تر است. 2.تعداد مردان مجرد در میان اعراب مسلمان کمتر است. 3.تعداد مسلمانان کمتر از 15 سال و تعداد افرادی که تنها در یک منزل زندگی میکنند 4 برابر کمتر بود. 4.تعداد مسلمانان در خانه ای که در آن فردی بالای 65 سال زندگی میکند بیشتر است. مطالعه ی دیگری که به مقایسه ی هندی ها، چینی ها و مسلمانان در سنگاپور میپردازد، کمترین میزان خودکشی رامربوط به مسلمانان میداند. شیوع پایین خودکشی در میان گروه های اسلامی میتواند با دین اسلام در ارتباط باشد. در اسلام قوانین سختی بر علیه خودکشی وجود دارد زیرا آن را نوعی آدم کشی میداند. مصرف الکل در این دین منع شده است و اسلام روش حل مسئله ای را در زمان استرس حاد با تکرار و از برخوانی آیات قرآن آموزش میدهد. این اقدام باعث کاهش رفتارهای آنی اقدام به خودکشی میشود[۱۱]

خودکشی در ایران

در ایران خودکشی بعنوان پنجمین علت سالهای از دست رفته عمر رتبه بندی میشود و خودسوزی سومین رتبه سالهای از دست رفته عمر در بین زنان، بعد از حوادث طبیعی مانند زلزله و سرطان پستان را به خود اختصاص داده است. شیوع خودکشی حدود 6.42 در 100000 نفر در ایران بوده است. بر اساس داده های بدست آمده مربوط به سال 1382 از مجموع 4267 مورد خودکشی در ایران، 34.2% بوسیله بدار آویختن، 27.1% بوسیله خودسوزی، 18.8% بوسیله مسموم کردن خود با سم یا داروهای شیمیایی، 4.6% بوسیله سوء مصرف دارو و مواد مخدر، 3.4% بوسیله شلیک گلوله، 0.7 بوسیله غرق کردن خود، 0.3% بوسیله سقوط و 10.9% با سایر روشها بوده است. بر اساس نظر متخصصین صاحب نظر در این رشته، خودسوزی مهمترین روش قابل پیشگیری در ایران میباشد. [۱۲] در مطالعه ی شیوع و بررسی ریسک فاکتورهای خودکشی با استفاده از پرسش نامه Supre-miss سازمان بهداشت جهانی، در شهر کرج که در میان 500 زن که به طور تصادفی انتخاب شده بودند انجام شده است، شیوع تفکر، نقشه و تلاش برای خودکشی در طول زندگی در میان این جمعیت را به ترتیب 14%، 6.6% و 4.1% گزارش نموده است .تعداد مصرف کنندگان تنباکو و مبتلایان به ناتوانی های جسمی و روحی مزمن به طور مشخصی در میان اقدام کنندگان به خودکشی بالاتر بوده اند. این مطالعه سن پایین، مصرف تنباکو و ناتوانی مزمن جسمی و روحی را عوامل خطر اقدام به خودکشی میداند. [۱۳]

پیش بینی وقوع خودکشی

خودکشی، ناشی از شبکه ی پیچیده ای از علل و عوامل مزمن است که به مدل تئوری چند فاکتوری ای برای پیش گویی موارد آینده احتیاج دارد. همچنین نیازمند مداخله‌های همه جانبه ای برای کاهش استرسزاهای فردی و اجتماعی است. هرگونه اقدامی در راستای پیشگیری و درمان خودکشی باید کاملا مبتنی بر ریسک فاکتورها و علل خودکشی باشد[۱۴] مطالعه ای در میان جمعیت 15 تا 55 سال نشان میدهد که زنان، افرادی که در گذشته ازدواج کرده اند، افراد جوانتر از 25 سال، افراد با تحصیلات پایین و کسانی که سابقه ی یک یا چند اختلال روانی DSM ШR داشته اند با احتمال بیشتری از همتایانشان انگاره پردازی خودکشی را عنوان میکنند.[۱۵] ریسک فاکتورهای زیادی مانند جنس، سن، طبقه ی اجتماعی پایین، نداشتن تحصیلات، اختلالات مغزی، مشکل‌های پزشکی واسترس شدید، برای خودکشی در نظر گرفته شده اند. از هم پاشیده بودن خانواده که با شاخص هایی مانند جدایی، دعواهای خانوادگی، استرس، طلاق یا مشکل‌های قانونی والدین مشخص میشود نیز با خودکشی مرتبط دانسته شده است[۱۶] 20 سال قبل فاربرو و مک کینون مطالعه ای بر 54 بیماری که خودکشی نموده بودند و مقایسه ی آنها با گروه کنترل را انجام دادند. نتایج نشان میداد که احتمال اقدام مجدد این افراد به خودکشی 5 برابر جمعیت کنترل بوده است. اما با توجه به اینکه احتمال اقدام به خودکشی در جامعه بسیار پایین است، احتمال ذکر شده برای خودکشی بسیار پایین تر از آن است که لازم باشد اقدام درمانی برای چنین افرادی در نظر گرفته شود. علی رغم ناتوانی ما برای پیشگویی دقیق اینکه چه کسی خودکشی خواهد کرد تعدادی نمای بالینی وجود دارد که با افزایش احتمال خودکشی همراه است . بک چند مورد از آنان را ذکر کرده است که شامل: بیان افکار خودکشی، دارا بودن بیماری روان خصوصا افسردگی واسکیزوفرنی، الکل و سوء مصرف مواد، بیماریهای جسمی، انزوای اجتماعی و در دسترس بودن وسائل خودکشی میباشد.[۱۷] یافته های اتوپسی روانی آمریکا و اروپا نشان میدهد که بیش از 90% خودکشی های کامل در میان بالغین با اختلال‌های سایکوتیک یا اختلالات اعتیادی مرتبط بوده است(15)[۱۸] . متاآنالیز در سال 1966 نشان داد که از میان 44 اختلال شایع شناخته شده ذهنی، 36 تا ریسک خودکشی را مشخصا بالا میبرند، تنها استثنا عقب ماندگی ذهنی و دمانس است. ریسک خودکشی برای اختلالات فانکشنال بیشتر و در اختلالات ارگانیک کمتر بود، اختلال سوء مصرف مواد در میانه ی این دو گروه قرار دارد.[۱۹] پزشکان کارآزموده نسبت به مطلبی که پیش درآمد خودکشی است آگاه اند. این مطلب توسط مورگان با عبارت زیبای" غریبه شدن بدخیم نهایی"، که دنباله ایست ازعودهای مکرر بیماری و عدم پاسخ به درمان اشاره دارد. رخ دادن چنین وقایعی باعث میشود فرد عمیقا احساس کند که خانواده و درمانگر دیگر با وی همدردی نمیکنند و از وی منزجر اند.[۲۰] این واقعیت که بعضی از این یافته های بالینی "فاکتورهای مرتبط با زمان" اند نیز توسط فاوسل تایید شده است. مثلا احتمال خودکشی طی سال اولِ ابتلا به افسردگی ماژور با وجود حمله ی هراس، اختلالات اضطرابی همراه، اختلال تمرکز، بی خوابی، مصرف متوسط الکل و بی میلی زیاد میشود در حالی که احتمال خودکشی در این بیماران بعد از 1 سال در صورت وجود عواملی مانند افسردگی ماژور، ناامیدی شدید، انگاره پردازی خودکشی و سابقه ی خودکشی قبلی افزایش مییابد.[۲۱] در مطالعه ای که به مقایسه ی بیماری های روانشناختی با عوامل خطر اجتماعی و رفتاری در بروز رفتار خودکشی در میان 50465 مرد جوان در حال خدمت سربازی می پردازد. این نتیجه ذکر شده است که تشخیص روانشناسی منجر به بستری، قویترین عامل پیش گویی کننده ی خودکشی میباشد. تشخیص روانشناسی بدون نیاز به بستری رابطه ی مستقیمی با افزایش احتمال خودکشی ندارد. مواردی مانند پس زمینه ی اجتماعی ضعیف، رفتارهای منحرف، مصرف مواد و روابط بین فردی شکست خورده، حتی بعد از کنترل بیماری روانی باعث افزایش قابل توجه در ریسک خودکشی میشوند.[۲۲]

روانشناسی رفتار خودکشی

فروید اولین کسی بود که به خودکشی نگاهی روانکاوانه و روانشناسانه انداخت.او خودکشی را نوعی خشم فرو خورده می دانست که مجال بروز نداشته است. جستجو برای یافتن متغیرهای روانی مرتبط با رفتار خودکشی تاریخی طولانی دارد. ویژگی هایی مانند رفتار تکانشی، تفکر سیاه-سفید، حل مسئله، حافظه ی ثبت کننده ی خود-زندگینامه و ناامیدی با خودکشی مرتبط دانسته شده اند

رفتار تکانشی

رفتار تکانشی یکی از مهمترین خصوصیاتی است که باعث بروز رفتار های خود تخریبی میشود. مطالعه ای نشان میدهد که بیش از 50% اقدام‌های به خودکشی غیر مرگ آور ناشی از رفتاری تکانشی بوده اند، افراد تحت بررسی در این مطالعه ذکر کرده اند که تنها در حدود یک ساعت قبل از اقدام به خود کشی به فکر آن افتاده بوده اند . آمار مبادرت به خودکشی در تیپ های شخصیتی ضد اجتماعی و مرزی بیشتر بوده است. علت این امر در ناپایداری عاطفی، رفتارهای تکانشی، خشم، حسادت، تحمل اندک در زمان محروم شدن و یا بی هدفی می تواند باشد. [۲۳]

تفکر دوبخشی

تفکر دو بخشی، به تفکر سیاه-سفید اشاره دارد. قسمت عمده ی کار در این زمینه توسط نیرینجر انجام شده است او در 2 مطالعه ی نتیجه رسید که شیوع تفکر سیاه-سفید در بین اقدام کنندگان به خودکشی بیش از گروه کنترل است. او نتیجه گرفت که این افراد نوعی طرز تفکر دارند که او آن را "سرحدی" نامید. این افراد تفکر خشک تر از افراد عادی دارند و اگر امری را در زندگی ناخوشایند یابند، کاهش یا تغییر انتظاراتشان را امری ناممکن تصور میکنند. بنابراین وقتی با شرایط مشکل زا مواجه میشوند، شرایطشان را دارای امکان‌های کمتری برای رهایی یا تغییر مییابند.[۲۴]

بی‌ایمانی و عدم درک ارزش زندگی

مرتضی مطهری معتقد است که علت اینکه خودکشی در طبقات مرفه زیادتر است یکی این است که معمولاً بی‌ایمانی در این طبقات بیشتر است و دیگر اینکه آن‌ها لذّت حیات و ارزش زندگی را درک نمی‌کنند. لذت و رفاه بیش از اندازه، انسان را بی‌حس کرده و به صورت یک موجود کرخ و ابله در می‌آورد و چنین انسانی بر سر موضوعات کوچکی خودکشی می‌کند. [۲۵]

حل مسئله

مطالعه ای که توسط لینهان در 1987 بر اقدام کنندگان به خودکشی انجام شد نشان داد که این افراد در حل مسئله غیرفعال و وابسته تر از گروه کنترل اند.[۲۶]

حافظه ی ثبت کننده ی خود-زندگی نامه

نیرینگر و لونسون به رابطه ی مهم بین تجربه‌های زندگی (به عنوان منبع الهام برای حل مسائل زندگی) و رفتارهای خود-تخریب گرایانه میپردازند. ویلیلمز در 1996 نشان داد که افراد افسرده و اقدام کنندگان به خودکشی در به یاد آوردن واقعه ای خاص که کلید حل یک مسئله است ضعیف عمل میکنند. این افراد تمایل دارند که وقایع را به صورت خلاصه و کلی به یاد بیاورند. برای مثال وقتی از آنها درخواست میشود که واقعه ای خاص مرتبط با کلمه "خوشحالی" را تعریف کنند، خواهند گفت :"وقتی تنهایی به پیاده روی میروم" این افراد واقعه ای کلی را به جای اشاره به واقعه ای مشخص مانند "وقتی در میان جنگل شمال با پسرم در شهریور ماه قدم میزدم" بیان خواهند نمود. نکته ی مهم تاثیری است که این طرز تفکر بر حل مسئله میگذارد. نقص در به یاد آوردن گذشته با عدم توانایی در "به تصویر کشیدن آینده" واضحا مرتبط است. افراد افسرده و افراد اقدام کننده به خودکشی در حل مسئله ضعیف اند زیرا در بازنمایی خاطره ای خاص ناموفق اند.[۲۷]

نا امیدی

آبرامسون ناامیدی را این گونه تعریف میکند: انتظار آنکه شرایط مثبت اتفاق نخواهد افتاد یا اتفاق‎‌های بد رخ خواهد داد. در تعریف دقیق تر خود میگوید: علامت اصلی کاهش انتظار وقوع پیشامدهای خوب خواهد بود نه پیش بینی اتفاق‌های بد.اگر فردی احساس شکست بکند در حالی که امکان محدودی برای فرار از شرایط داشته باشد، وی بسیار آسیب پذیر میشود. اما فاکتوری که چنین شرایطی را تبدیل به شرایط خودکشی میکند، عدم وجود هیچ گونه راهی برای فرار است: پیش بینی اینکه هیچ چیز در آینده عوض نخواهد شد. از مدت ها قبل ناامیدی را پل رابط افسردگی و خودکشی میدانسته اند. کارهای جدیدتر نشان میدهد، تفکر خشک، تفکر سیاه-سفید و ناتوانی در حل مسئله در ایجاد خودکشی نقش بازی میکنند. دیکسون ناامیدی را پل واسط ناتوانی در حل مسئله و فکر خودکشی میداند. رفتار خودکشی: ناله ای از درد سالها این گونه تصور میشد که خودکشی منجر به مرگ و رفتارهای خودآسیب زننده ی غیر مرگ زا، احتیاج به مدل های متفاوتی برای توصیف دارند. زیرا علاوه بر تفاوت در نتایج، تفاوت هایی در توزیع سنی، جنسی و افزایش و کاهش شیوع در دوره های زمانی مختلف در دو گروه دیده میشود. اما آیا میتوان از این تفاوت ها نتیجه گرفت که دو رفتار به دو توضیح متفاوت احتیاج دارند؟ ویلیام پیشنهاد میکند که باید خودکشی را (چه منجر به مرگ بشود و چه نه) به عنوان " فریادی از درد" در نظر بگیریم. خودکشی تلاشی است برای فرار از بند ("پرنده ی زندانی" در بیان سوسیوبیولوژیک)؛ احساسی از "مغلوب شدن" به همراه "زندانی شدن". احساسا مغلوب شدن میتواند ناشی از شرایط خارجی(روابط فردی مشکل دار، بیکاری، استرسهای شغلی) و یا طوفان های غیر قابل کنترل درونی باشد. چگونه این مدل منشا هر دو رفتار –خودکشی مرگ آور و خودآسیب رسانی غیر مرگ آور- را توضیح میدهد؟ بر اساس این تئوری فرد از اینکه چه درجه ای از "پتانسیل فرار" از شرایط درونی و بیرونی استرس زای فعلی وجود دارد آگاه است. اگر راه فرار بسته باشد، طیفی از رفتارها سر خواهد زد که خودکشی یکی از آنها است. اگر راه فرار در معرض تهدید باشد اما هنوز کاملا مسدود نشده باشد، فرد وارد فاز سایکوبیولوژیکی میشود که در آن تلاش برای فرار با خصوصیاتی مانند سطح فعالیت بالا، خشم، "اعتراض" و "واکنش های برق آسای شدید" مشخص میشود. مرحله ی بعد مرحله ی تهدید و "مغلوب شدگی" و نا امیدی است. اقدام به خودکشی مرگ بار و خودکشی تمام شده نشان دهنده ی "فریاد دردی" است از طرف انسانی که کاملا احساس مغلوب شدن بدون داشتن هیچ گونه راه فرار میکند. این رفتار بسیار مشابه پاسخ اولیه ی انسانها و حیواناتی است که رابطه ی محافظت کننده ای را از دست میدهند. مدل "فریادی از درد" بر المانهای "واکنشی" بودن رفتار خودکشی و شرایط معینی که منجر به آن میشود تاکید دارد. درحالی که مدل قدیمی تر "فریاد کمک خواهی" بر المان های "ارتباطی" حاصل از این رفتار تاکید مینمود. این فریاد تنها به صورت ثانویه تلاشی برای درخواست کمک است. با وجود اینکه کمک خواهی ناشی از آن تاثیرهای مهمی دارد. اما رفتار به منظور کمک خواهی بر انگیخته نمیشود و به آن وابسته نمیباشد. به بیان دیگر این رفتار یک "وسیله" نیست .[۲۸]

افسردگی و اضطراب

4.1% جمعیت عادی (2.2% مرد و 4.1% زن) در زندگی خود اقداماتی برای خودکشی انجام خواهند داد. تنها 2 نفر از 18 نفری که دست به این اقدام میزنند با استفاده از معیارهای DSM تشخیصی نخواهند داشت. موارد با افسردگی ماژور خالص احتمال بارز بیشتری برای اقدام به خودکشی از موارد بدون تشخیصDSM ندارند. ولی موارد با افسردگی ماژوری که در طول زندگی اختلال اضطرابی نیز داشته اند به طور مشخص درصد بیشتری از موارد خودکشی را شامل میشوند. این مطالعه نشان میدهد که همراهی افسردگی و اضطراب، و نه افسردگی تنها، ریسک فاکتوری برای خودکشی میباشد(20)[۲۹]

عوامل خطر

بیماری های ذهنی، اعتیاد و عوامل اجتماعی- اقتصادی، برخی از عوامل مرتبط با ریسک خودکشی هستند. با وجود عوامل بیرونی مانند حوادث ناگوار که خود محرک خودکشی اند نمی توان یک عامل را بطورمستقل برای ریسک خودکشی درنظرگرفت. موضوع خودکشی و اقدام به خودکشی در سالهای اخیر توجه زیادی را به خود معطوف کرده است. یکی از علل عمده ی آن افزایش قابل توجه خودکشی در میان جوانان، خصوصا مردان بوده است که در بسیاری از کشورها گزارش شده است[۳۰] اقدام موفق به خودکشی در میان مردان 2-3 برابر زنان است، در حالی که اکثریت اقدام کنندگان به خود کشی های ناتمام را زنان تشکیل میدهند[۳۱] مرد بودن ریسک فاکتور اقدام به خودکشی موفق و زن بودن ریسک فاکتور اقدام به خودکشی محسوب میشود. در تقریبا تمام کشورهای اروپایی اغلب کسانی که برای خودکشی تلاش کرده اند جوانان سن 15 تا 24 سال بوده اند.[۳۲] با این حال افزایش علاقه به رفتارهای خودکشی در میان گروه افراد مسن نیز دیده میشود. توجه به این گروه سنی که در اکثر کشورها همچنان بالاترین درصد خودکشی را به خود اختصاص میدهند، توجه درمانگران به سمت اهمیت افسردگی و نقش قابل درمان آن در اقدام به خودکشی را میطلبد مطالعات فراوانی با رویکردهای روانشناسی، روانپزشکی، علوم اجتماعی، بیولوژی و ژنتیک در زمینه ی خودکشی انجام شده است. بیشترین توجه محققان به بررسی ریسک فاکتورهای خودکشی در گروه های دموگرافیک و بیماران خاص تخصص یافته است [۳۳]

بیماری های ذهنی

همچنین نگاه کنید به : افسردگی

تقریبا در 87%[۳۴] تا 98% خودکشی ها، عامل اختلالات ذهنی نقش دارد. [۳۵] به طور جزئی تر، اختلالات روانی 30%، اعتیاد 18%، اسکیزوفرنی 14% و اختلالات شخصیتی 13% نقش دارند. [۳۵] حدود 5 % از افراد مبتلا به اسکیزوفرنی در اثر خودکشی می‌میرند.[۳۶]

افسردگی یک از شایعترین اختلالات روانی شناخته شده است[۳۷][۳۸] که به طور فزاینده ای در جوامع گوناگون سراسر دنیا دیده می شود و اغلب یک عامل شتاب دهنده در خودکشی ها ست.[۳۹][۴۰] افسردگی هر ساله در ایالات متحده آمریکا، 17/6 میلیون نفر یعنی 1 نفر از هر6 نفر را تحت تاثیر قرارمی دهد. در بیست سال آینده افسردگی دومین عامل ناتوانی در سراسر دنیا و اولین عامل در کشورهایی با درآمد سرانه بالا از جمله ایالات متحده آمریکا خواهد بود.

تقریبا 75% موارد خودکشی های کامل، در یک سال پیش از مرگ شان و 45% تا 66% در یک ماه پیش از مرگ شان به پزشک مراجعه کرده اند. تقریبا 33% تا 41% این خودکشی های کامل در یک سال پیش از مرگ شان و 20 % درصد آنها در یک ماه پیش از مرگ شان به یک مرکز خدمات سلامت روانی مراجعه کرده اند.[۴۱][۴۲][۴۳][۴۴][۴۵]

در بعضی از تخمین های محافظه کارانه، 10% همه نشانه های بیماری های روانی، علل پزشکی دارند،[۴۶] نتایج حاصل از یک مطالعه نشان می دهد که حدود 50 درصد از افراد مبتلا به یک بیماری جدی روانی، شرایط معمولی پزشکی داشته اند که عمدتا ناشناخته مانده و درمان نشده اند و ممکن است باعث ایجاد یا تشدید نشانه های روانی شده باشند.[۴۷][۴۸]

سوء مصرف مواد

سوء مصرف مواد پس از اختلالات روانی، دومین عامل ریسک در خودکشی است. [۴۹] سوء مصرف مواد در هر دو صورت دائمی و حاد با خودکشی مرتبط است. این مربوط به اثرات تخدیری و بی قیدی بسیاری از مواد روان گردان است که وقتی با اندوه شخصی مانند عزا و سوگ همراه می شود،، ریسک خودکشی را بسیار افزایش می دهد. [۵۰] بیش از 50% خودکشی ها با مصرف الکل و مواد مرتبط است. 25% معتادان و الکلی ها خودکشی می کنند. در 70% خودکشی های نوجوانان سوء مصرف مواد و الکل نقش دارد. بهتر است همه معتادان به مواد مخدر و الکلی ها در مورد انگیزه های خودکشی به دلیل ریسک بالای خودکشی شان، مورد بررسی قرارگیرند. یک بررسی در موسسه پریسون نیویورک نشان می دهد که 90% بیماران روانی که خودکشی کرده اند، سوء مصرف مواد داشته اند.[۵۱]

سوء مصرف موادی مانند کوکائین، همبستگی بالایی با خودکشی دارد. خودکشی در معتادان دائمی به کوکائین بیشتر در حالت "کاهش مصرف" یا "ترک" روی می دهد. در جوانان سوء مصرف چند ماده مخدر بطور همزمان، بیشتر منجر به خودکشی میشود، در حالیکه در مسن تر ها اعتیاد به الکل این نقش را دارد. در سن دیه گو، 30% افراد خودکشی کرده ی زیر 30 سال، کوکائین مصرف کرده بودند. در شهر نیویورک در یک دوره همه گیری مصرف مواد، از هر پنج نفر خودکشی کرده، یک نفر به تازگی کوکائین مصرف کرده بود. کاهش یا ترک کوکائین سبب بروز علائم افسردگی شدید می شود که همراه با دیگر اثرات مخرب روانی، ریسک خودکشی را افزایش می دهد.[۵۲][۵۳] مت آمفتامین با افسردگی و خودکشی ارتباط زیادی دارد و به هم اندازه بر سلامتی روحی وجسمی اثرات مخرب دارد.[۵۴]

سوء مصرف الکل با برخی اختلالات ذهنی مرتبط است و میزان خودکشی در الکلی¬ها بسیار بالاست .[۵۵] افسردگی در الکلی ها و کسانی که سوء مصرف الکل دارند بسیار زیاد است. قبلا بحث بر سر این بود که آیا کسانی که سوء مصرف الکل دارند کسانی هستند که دچار اختلال افسردگی ماژور هستند، و با این کار خود درمانی می کنند (در بعضی موارد درست است)، اما بررسی های اخیر نشان می دهد که مصرف بیش از اندازه و دائمی الکل خود سبب پیشرفت اختلال افسردگی در بسیاری از افرادی است که سوء مصرف الکل دارند.[۵۶]

مصرف طولانی مدت بنزودیازپین تجویزی یا سوء مصرف دائمی آن به همان اندازه که با افسردگی مرتبط است با خودکشی ارتباط دارد. هنگام تجویز این ماده مخصوصا برای بیمارانی که ریسک خودکشی دارند باید دقت کرد.[۵۷][۵۸][۵۹] در یک بررسی، هرچند اندازه نمونه کوچک بود، ریسک خودکشی یا آسیب رساندن به خود، در نوجوانانی که بنزودیازپین مصرف کردند افزایش یافت. اثرات بنزودیازپین به طور خاص در گروه سنی زیر 18 سال نیاز به بررسی بیشتری دارد. در استفاده از بنزودیازپین در نوجوانان افسرده باید احتیاط کرد.[۶۰] خودکشی یک نتیجه عمومی وابستگی دائمی به بنزودیازپین است. سوء مصرف بنزودیازپین یا دیگر مواد CNS آرامبخش ریسک خودکشی را در افرادی که سوء مصرف مواد دارند افزایش می دهد.[۶۱][۶۲] 11% مردان و 23% زنانی که عادت سوء مصرف یک ماده آرامبخش خواب آور را دارند خودکشی می کنند.[۶۳]

سیگار

مطالعات گوناگونی انجام شده اند تا نشان دهند که بین مصرف سیگار، انگیزه خودکشی و اقدام به خودکشی ارتباط مستقیم وجود دارد.[۶۴][۶۵] در بررسی که بر روی پرستاران انجام شد، ریسک خودکشی در افراد، با مصرف 1 تا 24 سیگار در روز، دو برابر و با مصرف 25 یا بیشتر، 4 برابر افرادی بود که هرگز سیگار مصرف نکرده بودند.[۶۶][۶۷] در بررسی که بر روی 300000 سرباز مرد آمریکایی صورت گرفت، ارتباط قعطی بین خودکشی و سیگار کشیدن مشاهده شد طوری که میزان خودکشی آنهای که بیشتر از یک بسته سیگار در روز مصرف می کردند دو برابر کسانی بود که هرگز سیگار مصرف نکرده بودند.[۶۸]

زیستی

ژنتیک اثر متغیر 30 تا 50 درصدی بر خودکشی دارد.[۶۹][۷۰] بیشتر این ارتباط به واسطه بیمارهای ذهنی ارثی است. همچنین شواهدی وجود دارد که نشان می دهد اگر یکی از والدین خودکشی کند، احتمال اقدام به خودکشی در فرزندان افزایش می یابد.[۷۱]

اجتماعی

به عنوان شکلی از سرپیچی یا اعتراض

در سالهای اخیر در ایرلند اعتصاب غذا تا مرگ، برای رسیدن به اهداف سیاسی استفاده شده است. در طی مشکل‌های ایرلند شمالی، گروه IRA برای رسیدن به هدف خود که طبقه بندی زندانیانش به عنوان زندانیان جنگی و نه تروریست بود، به اعتصاب غذا دست زد، در اعتصاب غذای سال 1981 به رهبری بابی سان، 10 نفر جان باختند. پزشک قانونی دلیل مرگ را به جای "خودکشی" ، "گرسنگی خودخواسته" ثبت کرد که پس از اعتراض خانواده های اعتصاب کنندگان در گواهی فوت به صورت خلاصه "گرسنگی" درج شد.[۷۲]

خودکشی به عنوان یک راه فرار

در شرایطی که زندگی قابل تحمل نیست، عده ای خودکشی را بعنوان راهی برای فرار استفاده می کنند. بعضی از اسیران کمپ های آلمانی با دست زدن به حصارهای الکتریکی به طور عمدی خود را می کشتند. بنا به گزارش موسسه Tata در Mumbai ، 150000 کشاورز مقروض هندی در دهه گذشته خودکشی کرده اند.[۷۳]

دیگر دلایل

عوامل اجتماعی- اقتصادی مانند بیکاری، فقر، بی خانمانی و تبعیض می¬توانند آغازگر افکار خودکشی باشند. [۷۴] ممکن است فقر عامل مستقیم خودکشی نباشد، اما ریسک آن را افزایش می دهد، همانطور که ریسک اصلی افسردگی است.[۷۵] طرفداری از خودکشی یک عامل موثر در خودکشی ذکر شده است. هوش نیز عامل دیگری است. در ابتدا به عنوان توضیحی در روانشناسی تکاملی، حداقل هوش برای خودکشی کافی است، اما همبستگی مستقیم IQ و خودکشی در مطالعات بسیاری مکررا تایید شده است. با این حال بعضی از دانشمندان به تاثیر هوش در خودکشی شک دارند [۷۶][۷۷][۷۸][۷۹][۸۰][۸۱] و هوش را با وجود منع مذهبی و سلامت بدنی، عامل تعیین کننده ای نمی دانند.[۸۲] بنابر نتایج یک بررسی، محرومیت از حمایت جمع، کمبود احساس تعلق خاطر و به تنهایی زندگی کردن قطعا در اقدام به خودکشی موثرند. .[۸۳] یک بررسی که روی زندانیان انجام شد نشان داد که خود کشی در زندانیانی که مرتکب جرایم خشن شده اند بسیار بیشتر است.[۸۴]

روش‌های خودکشی

روش های عمده خودکشی به طور چشمگیری در بین کشورهای مختلف متفاوت است. روش های عمده در مناطق متفاوت شامل حلق آویزکردن، مسمومیت با آفت کشها، و اسلحه ی گرم هستند.[۸۵] یک مرور بر 56 کشور در سال 2008 که بر اساس داده های سازمان بهداشت جهانی (WHO)در مورد میزان مرگ و میر بود نشان داد که حلق آویز کردن شایع ترین روش خودکشی دراغلب کشورهای جهان است [۸۶] که شامل 53 درصد از خودکشی مردان و 39 درصد از خودکشی زنان می شود .[۸۷] 30 درصد خودکشی های جهانی بر اثر مسمومیت با حشره کش هاست.مقدار استفاده از این روش به طور بارزی از 4 درصد در اروپا تا بالای 50 درصد در منطقه ی اقیانوس آرام متفاوت است[۸۸] در ایالات متحده 52 درصد از خودکشی ها شامل استفاده از اسلحه ی گرم است.[۸۹] خفگی (برای مثال خفگی با یسه ی خودکشی) یا مسمومیت نیز نسبتا شایع هستند و همراه با یکدیگر حدود 40 درصد خودکشی های ایالات متحده را شامل می شوند.سایر روش ها مثل blunt force truma(پریدن از یک ساختمان یا پل،hc از پنجره به بیرون پریدن، ایستادن در جلوی یک قطار، برخورد با اتومبیل، قطع رگ(قطع رگ مچ دست یا گلو)، غرق شدن عمدی, خودسوزی, خودکشی با برق, گرسنگی عمدی و...است.افرادی نیز ممکن است به طور عمد فرد دیگری را به اقدام مرگبار علیه خود تحریک کنند مثل خودکشی با پلیس. عبارت، درمعرض خودکشی بودن یا نبودن عامل خطر برای اقدام به خودکشی است, مورد اختلاف است.[۹۰] یک مطالعه در سال 1996 قادر به یافتن ارتباطی بین شیوع خودکشی در بین دوستان نشد [۹۱]، درحالیکه مطالعه ای در سال 1986 دریافت که میزان خودکشی در ادامه ی بخش تلویزیونی اخبار مرتبط با خودکشی افزایش یافت[۹۲]

انواع خودکشی

  • خودکشی ناخواسته
  • خودکشی تقلیدی
  • خودکشی ترحمی
  • خودکشی اجباری
  • خودکشی اینترنتی
  • خودکشی دسته‌جمعی
  • خودکشی آیینی
  • حمله انتحاری
  • خودکشی با قرار قبلی
  • خودکشی نوجوانان
  • خودکشی به علت احساس گناه
  • خودکشی به علت ترس
  • خودکشی به علت شکست عشق
  • خودکشی ایدئولوژیکی

همه‌گیرشناسی

مقاله‌ی اصلی: همه‌گیرشناسی خودکشی

خودکشی دهمین عامل مرگ در جهان است.[۹۳] در حدود یک میلیون نفر بطور سالانه بر اثر خودکشی میمیرند[۹۴].بر اساس اطلاعات سال 2007 خودکشی در سال 2007 با افزونی یافتن بر تعداد قتل تقریبا نزدیک به 2 به 1 و به عنوان یازدهمین عامل مرگ جلوتر از بیماری های کبدی و پارکینسون قرار گرفت[۹۵] نرخ خودکشی در سراسر جهان، عمدتا در کشورهای در حال توسعه، در پنجاه سال اخیر 60 درصد افزایش داشته است . مقدار نامتناسبی از خودکشی در جهان در قاره ی آسیا اتفاق می افتد به طوری که در حدود 60 درصد کل خودکشی ها را در بر می گیرد. بر ساس گزارش WHO چین، هندو ژاپن د ر حدود 40 درصد کل خودکشی های جهان را شامل می شوند.[۹۶] در آمریکا، نرخ خودکشی برای اولین بار در یک دهه رو به افزایش است.افزایش کلی میزان خودکشی در بین سال های 1999 تا 2005 به طور اولیه مرتبط به افزایش خودکشی در سفید پوستان بین 40-64 [۹۷]

جنسیت

مقاله‌ی اصلی: جنسیت و خودکشی

در جهان غرب مردها به مقدار بیشتری از زن ها بوسیله ی خودکشی می میرند، در حالیکه زن ها به مقدار بیشتری اقدام به خودکشی می کنند . بعضی از باورهای حرفه ای پزشکی معتقدند که ریشه ی این مسئله از این واقعیت منشا می گیرد که مردان بیشتر علاقمندند تا با وسایل مؤثروخشونت آمیز به زندگی خود پایان دهند، در حالیکه زن ها به طور اولیه از روش های با شدت کمتر مثل مصرف بیش از حد دارو استفاده می کنند .در بیشتر کشورها، خودکشی در اثر مصرف بیش از حد داروها در دو سوم خودکشی های زنان و یک سوم خودکشی های مردان دیده می شود[۹۸]

الکل و مصرف دارو

درایالات متحده 16.5 درصد خودکشی ها مرتبط با الکل است.الکلی ها پنج تا بیست برابر بیشتر تمایل به خوکشی دارند. در حالیکه سو مصرف سایر داروها ریسک را 10 تا 20 بار افزایش می دهند. در حدود 15 درصد الکلی ها خودکشی می کنند و 33 درصدخودکشی هایی که در سن زیر 35 سال اتفاق می افتد مرتبط با سو مصرف الکل یا سایر داروهاست. بالاتر از 50 درصد خودکشی ها مرتبط با الکل و داروهاست. در جوانی سو مصرف الکل و داروها تا حد 70 درصد در خودکشی ها نقش دارد .[۹۹] [۱۰۰]

نژاد

ببینید همچنین :فرضیه ی خودکشیFinno-Ugrian

نرخ ملی خودکشی به طور مشخصی بین کشورها و در بین نژادها و قوم ها در یک کشور متفاوت است [۱۰۱].برای مثال در ایالات متحده در نژاد غیر اسپانیایی قفقازی (non-Hispanic Caucasians ) نزدیک به 2.5 برابر تمایل به خودکشی نسبت به نژاد افریقایی آمریکایی یا اسپانیایی (African Americans or Hispanics)دارند.[۱۰۲] در بریتانیا میزان خودکشی در دو قسمت مختلف کشور بسیار متفاوت است. برای مثال در اسکاتلند میزان خودکشی دو برابر انگلستان است[۱۰۳]

جنبه‌های اجتماعی

قانون

مقاله ی اصلی: قانون خودکشی یا توین قانون خودکشی در بعضی حوزه های قضایی، یک فعالیت کامل یا ناقص در مورد خودکشی یک جرم در نظر گرفته می شود.سیار شایع یا( معمول) است که اعضای بازمانده که در یک فعالیت خودکشی شرکت کرده باشند با اتهام قضایی مواجه شوند. در برزیل، اگر کمک معطوف به شخص نابالغ باشد جریمه متوجه هر دو می شود و به عنوان قتل در نظر گرفته نمی شود. در ایتالیا و کانادا تحریک دیگران به خودکشی نیز یک جرم محسوب می شود.در سنگاپور همراهی در خودکشی یک شخص بامعلولیت ذهنی یک جرم منجر به اعدام (capital offense)محسوب می شود. در هند معاونت در خودکشی افراد نا بالغ یا با مشکلات روحی حداکثر نتیجه ای در اندزه ی یک سال زندان همراه با جریمه مالی به همراه دارد.[۱۰۴] در آلمان قوانین زیر در موارد خودکشی اعمال می شود[۱۰۴] : اتونازیا ی فعال(Active euthanasia) (قتل با تقاضای خود فرد) بر اساس ماده 216 ازStGB (قانون جرایم آلمان) قابل تنبیه از شش ماه تا پنج سال زندان است.قانون آلمان خودکشی را به عنوان یک حادثه(اتفاق ناگهانی) در نظر می گیرد و هر فرد حاضر در هنگام خودکشی می تواند به علت عدم کمک رسانی برای پیش گیری از خودکشی, تحت تعقیب قانونی قرار گیرد. خودکشی از نظر قانونی، در هنگامی که فرد مبادرت کننده به خودکشی، هوشیاری خود را از دست می دهد، امری اورژانس(emergency) محسوب می شود .کوتاهی در ارائه کمک بر اساس بند 323 از stGB قابل مجازات با حداکثر یک سال زندان است.

فلسفه‌ی خودکشی

نوشتار اصلی : فلسفه خودکشی برخی افراد خودکشی را به عنوان «امری مشروع» در حوزه‌ی انتخاب‌های فردی قرار داده و آن را جزء حقوق انسانی فرد قلمداد می‌کنند (این نوع نگرش اصطلاحاً به «جنبش حق مرگ» معروف است). این گروه بر این باورند که، هیچ فردی نباید برخلاف خواسته‌اش مجبور به رنج کشیدن بشود، به‌ویژه در موقعیت‌هایی نظیر بیماری‌های درمان‌ناپذیر، اختلال‌های ذهنی، و کهولت سن که امکان بهبود برای آن وجود ندارد. طرفداران این نوع نگرش، باوری را که خودکشی را در همه حال غیرعقلانی می‌داند نمی‌پذیرند، بلکه معتقدند که خودکشی می‌تواند واپسین راه‌حل مناسب برای کسانی باشد که رنج یا آسیب {تنانی و روانی} بزرگی را تحمل می‌کنند. این نوع نگاه به مقوله‌ی خودکشی، در اروپای قاره‌ای از بیشترین حمایت برخوردار‌ است، در این منطقه از جهان «اوتانازی یا مرگ خودخواسته» و موضوعاتی از این قبیل علناً در پارلمان مورد بحث و بررسی قرار گرفته‌ و با سطح مناسبی از حمایت مواجه شده است.[۱۰۵]

شاخۀ باریکتری از این گروه، خودکشی را چیزی بینِ "انتخاب مرگ در موقعیتی خاص" و" حق مقدس برای هر فرد(حتی یک فرد جوان و سالم)" می دانند.این گروه معتقدند، این دسته از افراد که در شرایطی عادی به خودکشی دست می زنند به شکلی آگاهانه و عقلانی تصمیم به پایان دادن زندگیشان گرفته اند.طرفداران برجسته این مکتب فکری عبارتند از فیلسوف بدبین آلمانی آرتور شو پنهاور،[۱۰۶] فردریش نیچه، و دیوید هیوم اسکاتلندیِ تجربه گرا[۱۰۷].یعقوب اپل زیست شناس، به مدافع پیشرو این حالت در آمریکا، تبدیل شده است.[۱۰۸] .طرفداران اين ديدگاه از خواهان لغو قوانينی هستند که آزادیهای افراد مستعد خودکشی را سلب میکنند، از جمله قوانينی که بستری شدن آنها بر خلاف ميل خودشان را مجاز می‌شمارد.

خودکشی در سایر جانوران

خودکشی در «سالمونلایی» که به دنبال راهی برای پیروزی در رقابت با باکتری های رقیب توسط رها کردن یک پاسخ سیستم ایمنی علیه آن ها می گردد، دیده شده است.[۱۰۹] خودکشی دفاعی همچنین در بین مورچه های برزیلی کارگر Forelius pusillos، در جایی که یک گروه کوچک هر غروب بعد از بستن راه های ورودی و خارجی نگهبانی لانه را رها می کنند دیده شده است.[۱۱۰] شته های نخود فرنگی وقتی توسط یک کفشدوزک ترسانیده می شود، می توانند خود را منفجر کنند و پراکنده شوند و به این صورت از هم نوعان خود مراقبت کرده و بعضی اوقات حتی سبب کشتن کفش دوزک شوند[۱۱۱].بعضی از گونه های موریانه سرباز هایی دارند که منفجر می شوند و دشمنانشان را با ماده ی چسبنده، لزج و بد بویی می پوشانند.[۱۱۲][۱۱۳] گزارش‌های روایت گونه ای در مورد خودکشی سگ ها, اسب ها, دلفین ها وجود دارد ولی شواهد قطعی آن اندک است.[۱۱۴] مطالعات علمی اندکی در مورد خودکشی حیوانات موجود است.[۱۱۵]

خودکشی از دیدگاه اسلام

در اسلام اقدام به خودکشی حرام و زشت شمرده شده‌است آیات قرآنی و روایات امامان و پیامبر اسلام بر زشتی و نادرست بودن این کار دلالت دارد.

« ولا تقتلوا انفسکم ان الله کان بکم رحیماً و من یفعل ذلک عدواناً و ظلماً فسوف نصلیه ناراً و کان ذلک علی الله یسیراً[۱۱۶]  »
«و خودتان را مکشید، خداوند نسبت به شما مهربان است و هر که این عمل را از روی تجاوز و ستم انجام دهد به زودی او را در آتش وارد خواهیم ساخت و این کار برای خدا آسان می‌باشد.»
« «الذی یخنق نفسه یخنقها فی النار والذی یطعنها فی النار [۱۱۷]  »
«آن که خود را خفه کند و بکشد خویشتن را در آتش جهنم خفه کرده‌است و آن که با نیزه خودکشی کند در آتش جهنم است.»
« من قتل نفسه بشی فی الدنیا عذب به یوم القیامه. [۱۱۸]  »
«هر که در دنیا به هر گونه‌ای اقدام به خودکشی کند و بمیرد و روز قیامت به همان گونه مشمول عذاب خداوندی خواهد شد.»
« کان فیمن کن قبلکم رجل به جرح فجزع فاخذ سکنیاً فخربها یده فما رقا الدم حتی مات، قال الله تعالی: بادرنی عبدی بنفسه حرمت علیه الخبه.  »
"قبل از شما مردی بود که بر اثر جراحت دست بی‌تابی می‌کرد چاقو را برداشت و دستش را قطع کرد و از آن به قدری خون چکید تا جان داد. خداوند متعال درباره این شخص فرمود: «بنده من اقدام به خودکشی کرد و جانش را از دست داد من بهشتم را بر این بنده ام حرام کردم و او را به بهشتم راه نمی‌دهم.»"
« من شرب سما " فقتل نفسه فهو یتمساه فی نار جهنم خالداً مخلداً فیها ابداً [۱۱۹]  »
«هر که زهر بخورد و خودکشی کند، همان زهر را در جهنم خواهد نوشید ودر آتش دوزخ جاودان خواهد ماند.»

حدیث در باره خودکشی ازامام پنجم شیعیان :«مومن به هر مرگی می میرد؛ اما خودکشی نمی کند.»

خودکشی در ایران قدیم

خواجه نصیرالدین طوسی که در قرن سیزدهم میلادی می‌زیسته است در کتاب اخلاق ناصری برخی روش‌های خودکشی و دلایل آن را در دوران خود ذکر می‌کند. وی این روش‌ها را خفه کردن خود (دار زدن)، زهر خوردن، و خود را در چاه انداختن ذکر می‌کند و دلایل آن را ترس از فقر، یا از دست دادن موقعیت و منصب، یا سختی کشیدن بر اثر امری زشت بر می‌شمارد. وی عمل این افراد را به ترس و جبن نزدیک‌تر می‌داند تا شجاعت. در این کتاب آمده است: [۱۲۰]

« ... و اما افعال کسانی که خویشتن خبه کنند یا به‌زهر کشند و یا در چاهی افکنند از خوف فقری یا از فزع زوال جاهی یا از مقاسات امری شنیع، بر بددلی حمل کردن لایقتر از آنکه بر شجاعت.  »

آمار خودکشی در جهان

موسسه آمار nationmaster براساس اطلاعات UN و CIA و OECD بیشترین آمار خودکشی در بین افراد 15 تا 24 ساله را مربوط به کشورهای: نیوزلند با آمار 26.7 per 100,000 people رتبه اول - فنلاند با آمار 22.8 per 100,000 people رتبه دوم - کانادا با آمار 15 per 100,000 people رتبه چهارم - ایالات متحده با آمار 13.7 per 100,000 people رتبه ششم را دارا می باشند. منبع

پانویس

  1. Hawton K, van Heeringen K (April 2009). "Suicide". Lancet 373 (9672): 1372–81. doi:10.1016/S0140-6736(09)60372-X. PMID 19376453. 
  2. "www.uvm.edu" (PDF). http://www.uvm.edu/~fmagdoff/PrecariousExistence.pdf. 
  3. Bruce Gross, Forrensic Examiner, Summer, 2006
  4. see the PDF
  5. "CIS: UN Body Takes On Rising Suicide Rates – Radio Free Europe / Radio Liberty 2006". http://www.rferl.org/content/article/1071203.html. 
  6. O'Connor, Rory; Sheehy, Noel (29 Jan 2000). Understanding suicidal behaviour. Leicester: BPS Books. pp. 33–37. ISBN 978-1-85433-290-5. http://books.google.com/?id=79hEYGdDA3oC. 
  7. Gelder et al, 2005 p169. Psychiatry 3rd Ed. Oxford: New York
  8. Bertolote JM, Fleischmann A (October 2002). "Suicide and psychiatric diagnosis: a worldwide perspective" (PDF). World Psychiatry 1 (3): 181–5. ISSN 1723-8617. PMC 1489848. PMID 16946849. http://www.pubmedcentral.nih.gov/picrender.fcgi?artid=1489848&blobtype=pdf. 
  9. "Indian woman commits sati suicide". Bbc.co.uk. 2002-08-07. http://www.bbc.co.uk/worldservice/learningenglish/news/words/general/020807_witn.shtml. Retrieved 2010-08-26. 
  10. Blake JA (1978 Spring). Death by hand grenade: altruistic suicide in combat.. Suicide Life Threat Behav.. pp. 46–59. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/675772 
  11. suicide and attempted suicide.
  12. Ahmadi A, Mohammadi R, Stavrinos D, Almasi A, Schwebel DC. (2008). [[۱] "Self-immolation in Iran"]. J Burn Care Res 29: 451-460. doi:10.1097/BCR.0b013e31817112f1. PMID 18388564. [۲]. 
  13. Community study of suicidal behaviors and risk factors among Iranian adults
  14. A predictor model for suicide attempt: evidence from a population-based study
  15. Prevalence of and risk factors for lifetime suicide attempts in the National Comorbidity Survey
  16. Marital status and the risk of suicide
  17. suicide and attempted suicide.
  18. Suicide as an outcome for mental disorders
  19. suicide and attempted suicide.
  20. suicide and attempted suicide.
  21. Suicide among young men
  22. suicide and attempted suicide.
  23. suicide and attempted suicide.
  24. مرتضی مطهری. مجموعه آثار شهید مطهری، جلد اول. انتشارات صدرا. ۱۸۶. 
  25. suicide and attempted suicide.
  26. suicide and attempted suicide.
  27. suicide and attempted suicide.
  28. Suicidal ideation and suicide attempts: comorbidity with depression, anxiety disorders, and substance abuse disorder
  29. suicide and attempted suicide.
  30. Gender differences in suicide attempts
  31. Suicide and suicide attempts in Ankara
  32. suicide and attempted suicide
  33. Arsenault-Lapierre G, Kim C, Turecki G (Nov 2004). [[۳] "Psychiatric diagnoses in 3275 suicides: a meta-analysis"] (Free full text). BMC Psychiatry 4: 37. doi:10.1186/1471-244X-4-37. PMC 534107. PMID 15527502. [۴]. 
  34. ۳۵٫۰ ۳۵٫۱ Bertolote JM, Fleischmann A, De Leo D, Wasserman D (2004). "Psychiatric diagnoses and suicide: revisiting the evidence". Crisis 25 (4): 147–55. doi:10.1027/0227-5910.25.4.147. ISSN 0227-5910. PMID 15580849. 
  35. Palmer BA, Pankratz VS, Bostwick JM (March 2005). "The lifetime risk of suicide in schizophrenia: a reexamination". Arch. Gen. Psychiatry 62 (3): 247–53. doi:10.1001/archpsyc.62.3.247. PMID 15753237. 
  36. Sharp LK, Lipsky MS (September 2002). "Screening for depression across the lifespan: a review of measures for use in primary care settings.". American family physician 66 (6): 1001–8. PMID 12358212. 
  37. Torzsa P, Szeifert L, Dunai K, Kalabay L, Novák M (September 2009). "A depresszió diagnosztikája és kezelése a családorvosi gyakorlatban". Orvosi Hetilap 150 (36): 1684–93. doi:10.1556/OH.2009.28675. PMID 19709983. 
  38. "College Students Exhibiting More Severe Mental Illness, Study Finds". Apa.org. 2010-08-12. http://www.apa.org/news/press/releases/2010/08/students-mental-illness.aspx. Retrieved 2010-08-26. 
  39. Lambert KG (2006). "Rising rates of depression in today's society: Consideration of the roles of effort-based rewards and enhanced resilience in day-to-day functioning". Neuroscience & Biobehavioral Reviews 30 (4): 497–510. doi:10.1016/j.neubiorev.2005.09.002. PMID 16253328. 
  40. Depression and Suicide Andrew B. Medscape
  41. González HM, Vega WA, Williams DR, Tarraf W, West BT, Neighbors HW (January 2010). "Depression Care in the United States: Too Little for Too Few". Archives of General Psychiatry 67 (1): 37–46. doi:10.1001/archgenpsychiatry.2009.168. PMC 2887749. PMID 20048221. 
  42. Luoma JB, Martin CE, Pearson JL (June 2002). "Contact with mental health and primary care providers before suicide: a review of the evidence.". The American journal of psychiatry 159 (6): 909–16. PMID 12042175. 
  43. Lee HC, Lin HC, Liu TC, Lin SY (June 2008). "Contact of mental and nonmental health care providers prior to suicide in Taiwan: a population-based study.". Canadian journal of psychiatry. Revue canadienne de psychiatrie 53 (6): 377–83. PMID 18616858. 
  44. Pirkis J, Burgess P (December 1998). "Suicide and recency of health care contacts. A systematic review.". The British journal of psychiatry : the journal of mental science 173: 462–74. PMID 9926074. 
  45. When Psychological Problems Mask Medical Disorders: A Guide for Psychotherapists. Morrison J: New York, Guilford, 1997 ISBN 1-57230-539-8
  46. Previously undetected metabolic syndromes and infectious diseases among psychiatric inpatients. Psychiatric Services Rothbard AB,et al: 60:534–537,2009 [۵]
  47. Hall RC, Gardner ER, Stickney SK, LeCann AF, Popkin MK (September 1980). "Physical illness manifesting as psychiatric disease. II. Analysis of a state hospital inpatient population". Archives of General Psychiatry 37 (9): 989–95. PMID 7416911. 
  48. D., PhD Frank, Jerome; Levin, Jerome D; S., PhD Piccirilli, Richard; Perrotto, Richard S; Culkin, Joseph (28 Sep 2001). Introduction to chemical dependency counseling. Northvale, NJ: Jason Aronson. pp. 150–152. ISBN 978-0-7657-0289-0. http://books.google.com/?id=felzn3Ntd-cC&pg=RA1-PA151. 
  49. Fadem, Barbara (1 Dec 2003). Behavioral science in medicine. Philadelphia: Lippincott Williams Wilkins. p. 217. ISBN 978-0-7817-3669-5. http://books.google.com/?id=KB-g-oBfApsC. 
  50. PMID 15950281 (PubMed)

    Citation will be completed automatically in a few minutes. Jump the queue or expand by hand
  51. O'Donohue, William T.; R. Byrd, Michelle; Cummings, Nicholas A.; Henderson, Deborah P. (2005). Behavioral integrative care: treatments that work in the primary care setting. New York: Brunner-Routledge. p. 115. ISBN 978-0-415-94946-0. http://books.google.com/?id=PO5u2w3qL68C. 
  52. Ayd, Frank J (31 May 2000). Lexicon of psychiatry, neurology, and the neurosciences. Philadelphia: Lippincott-Williams Wilkins. p. 256. ISBN 978-0-7817-2468-5. http://books.google.com/?id=ea_QVG2BFy8C. 
  53. Darke, S.; Kaye, S.; McKetin, R.; Duflou, J. (May 2008). "Major physical and psychological harms of methamphetamine use.". Drug Alcohol Rev 27 (3): 253–62. doi:10.1080/09595230801923702. PMID 18368606. 
  54. Chignon JM, Cortes MJ, Martin P, Chabannes JP (Jul 1998). "[Attempted suicide and alcohol dependence: results of an epidemiologic survey]" (in French). Encephale 24 (4): 347–54. ISSN 0013-7006. PMID 9809240. 
  55. Fergusson DM, Boden JM, Horwood LJ (March 2009). "Tests of causal links between alcohol abuse or dependence and major depression". Arch. Gen. Psychiatry 66 (3): 260–6. doi:10.1001/archgenpsychiatry.2008.543. ISSN 0003-990X. PMID 19255375. http://archpsyc.ama-assn.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=19255375. 
  56. Professor C Heather Ashton (1987). "Benzodiazepine Withdrawal: Outcome in 50 Patients". British Journal of Addiction 82: 655–671. http://www.benzo.org.uk/ashbzoc.htm. 
  57. Neutel CI, Patten SB (November 1997). "Risk of suicide attempts after benzodiazepine and/or antidepressant use". Ann Epidemiol 7 (8): 568–74. doi:10.1016/S1047-2797(97)00126-9. ISSN 1047-2797. PMID 9408553. http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1047279797001269. 
  58. Taiminen TJ (January 1993). "Effect of psychopharmacotherapy on suicide risk in psychiatric inpatients". Acta Psychiatr Scand 87 (1): 45–7. doi:10.1111/j.1600-0447.1993.tb03328.x. ISSN 0001-690X. PMID 8093823. 
  59. Brent DA, Emslie GJ, Clarke GN, et al. (April 2009). "Predictors of spontaneous and systematically assessed suicidal adverse events in the treatment of SSRI-resistant depression in adolescents (TORDIA) study". Am J Psychiatry 166 (4): 418–26. doi:10.1176/appi.ajp.2008.08070976. ISSN 0002-953X. PMID 19223438. http://ajp.psychiatryonline.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=19223438. 
  60. Allgulander C, Borg S, Vikander B (December 1984). "A 4–6-year follow-up of 50 patients with primary dependence on sedative and hypnotic drugs". Am J Psychiatry 141 (12): 1580–2. ISSN 0002-953X. PMID 6507663. 
  61. Wines JD, Saitz R, Horton NJ, Lloyd-Travaglini C, Samet JH (December 2004). "Suicidal behavior, drug use and depressive symptoms after detoxification: a 2-year prospective study". Drug Alcohol Depend 76 Suppl: S21–9. doi:10.1016/j.drugalcdep.2004.08.004. ISSN 0376-8716. PMID 15555813. http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0376-8716(04)00211-X. 
  62. Allgulander C, Ljungberg L, Fisher LD (May 1987). "Long-term prognosis in addiction on sedative and hypnotic drugs analyzed with the Cox regression model". Acta Psychiatr Scand 75 (5): 521–31. doi:10.1111/j.1600-0447.1987.tb02828.x. ISSN 0001-690X. PMID 3604738. 
  63. Iwasaki M, Akechi T, Uchitomi Y, Tsugane S (April 2005). "Cigarette Smoking and Completed Suicide among Middle-aged Men: A Population-based Cohort Study in Japan". Annals of Epidemiology 15 (4): 286–92. doi:10.1016/j.annepidem.2004.08.011. PMID 15780776. 
  64. Miller M, Hemenway D, Rimm E (May 2000). "Cigarettes and suicide: a prospective study of 50,000 men.". American journal of public health 90 (5): 768–73. PMC 1446219. PMID 10800427. 
  65. Hemenway D, Solnick SJ, Colditz GA (February 1993). "Smoking and suicide among nurses.". American journal of public health 83 (2): 249–51. PMC 1694571. PMID 8427332. 
  66. Thomas Bronischa, Michael Höflerab, Roselind Liebac (May 2008). "Smoking predicts suicidality: Findings from a prospective community study". Journal of Affective Disorders 108 (1): 135–145. doi:10.1016/j.jad.2007.10.010. PMID 18023879. 
  67. Miller M, Hemenway D, Bell NS, Yore MM, Amoroso PJ (June 2000). "Cigarette smoking and suicide: a prospective study of 300,000 male active-duty Army soldiers.". American journal of epidemiology 151 (11): 1060–3. PMID 10873129. 
  68. Brezo J, Klempan T, Turecki G (June 2008). "The genetics of suicide: a critical review of molecular studies". Psychiatr. Clin. North Am. 31 (2): 179–203. doi:10.1016/j.psc.2008.01.008. PMID 18439443. 
  69. Goldsmith, Sara K. (2002). Reducing suicide: a national imperative. Washington, D.C: National Academies Press. p. 141. ISBN 0-309-08321-4. 
  70. PMID 271079606 (PubMed)

    Citation will be completed automatically in a few minutes. Jump the queue or expand by hand
  71. Suicide and Self-Starvation, Terence M. O'Keeffe, Philosophy, Vol. 59, No. 229 (Jul., 1984), pp. 349–363
  72. "Indian farmers threaten mass suicide". The National. July 9, 2009.
  73. Qin P, Agerbo E, Mortensen PB (April 2003). "Suicide risk in relation to socioeconomic, demographic, psychiatric, and familial factors: a national register-based study of all suicides in Denmark, 1981–1997". Am J Psychiatry 160 (4): 765–72. doi:10.1176/appi.ajp.160.4.765. PMID 12668367. 
  74. Birtchnell J, Masters N (September 1989). "Poverty and depression". Practitioner 233 (1474): 1141–6. PMID 2616460. 
  75. doi:10.1136/bmj.327.7424.1168-a

    این یادکرد به طور خودکار درست خواهد شد You can به صف ببرید یا خودتان دستی درست کنید
  76. doi:10.1016/j.paid.2003.09.025

    این یادکرد به طور خودکار درست خواهد شد You can به صف ببرید یا خودتان دستی درست کنید
  77. doi:10.1017/S0021932004006959

    این یادکرد به طور خودکار درست خواهد شد You can به صف ببرید یا خودتان دستی درست کنید
  78. doi:10.1080/07481180600614591

    این یادکرد به طور خودکار درست خواهد شد You can به صف ببرید یا خودتان دستی درست کنید
  79. doi:10.2466/pms.109.3.718-720

    این یادکرد به طور خودکار درست خواهد شد You can به صف ببرید یا خودتان دستی درست کنید
  80. Only the bright commit suicide. Does a controversial theory linking intelligence with suicide rates help to explain why so many scientists kill themselves?
  81. doi:10.2466/pr0.106.3.718-720

    این یادکرد به طور خودکار درست خواهد شد You can به صف ببرید یا خودتان دستی درست کنید
  82. PMID 21142333 (PubMed)

    Citation will be completed automatically in a few minutes. Jump the queue or expand by hand
  83. PMID 15950281 (PubMed)

    Citation will be completed automatically in a few minutes. Jump the queue or expand by hand
  84. Way, B.; Miraglia, R.; Sawyer, D.; Beer, R.; Eddy, J. (2005). "Factors related to suicide in New York state prisons". International Journal of Law and Psychiatry 28 (3): 207. doi:10.1016/j.ijlp.2004.09.003. PMID 15950281. edit
  85. Ajdacic-Gross V, Weiss MG, Ring M, et al. (September 2008). "Methods of suicide: international suicide patterns derived from the WHO mortality database". Bull. World Health Organ. 86 (9): 726–32. doi:10.2471/BLT.07.043489. PMC 2649482. PMID 18797649.
  86. Ajdacic-Gross, Vladeta, et al. "Methods of suicide: international suicide patterns derived from the WHO mortality database"PDF (267 KB). Bulletin of the World Health Organization 86 (9): 726–732. September 2008. Accessed 2 August 2011. Archived 2 August 2011. See html version.
  87. O'Connor, Rory C.; Platt, Stephen; Gordon, Jacki. (eds) (2011). International Handbook of Suicide Prevention: Research, Policy and Practice. John Wiley & Sons. p. 34.
  88. Gunnell D, Eddleston M, Phillips MR, Konradsen F (2007). "The global distribution of fatal pesticide self-poisoning: systematic review". BMC Public Health 7: 357. doi:10.1186/1471-2458-7-357. PMC 2262093. PMID 18154668.
  89. "U.S. Suicide Statistics (2005)". Retrieved 2008-03-24.
  90. "UpToDate Inc.".
  91. Brent DA, Moritz G, Bridge J, Perper J, Canobbio R (May 1996). "Long-term impact of exposure to suicide: a three-year controlled follow-up". J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 35 (5): 646–53. doi:10.1097/00004583-199605000-00020. PMID 8935212.
  92. Hawton K, van Heeringen K (April 2009). "Suicide". Lancet 373 (9672): 1372–81. doi:10.1016/S0140-6736(09)60372-X. PMID 19376453.
  93. Crawford, MJ; Thana, L, Methuen, C, Ghosh, P, Stanley, SV, Ross, J, Gordon, F, Blair, G, Bajaj, P (2011 May). "Impact of screening for risk of suicide: randomised controlled trial.". The British journal of psychiatry : the journal of mental science 198 (5): 379–84. PMID 21525521.
  94. "Mortality and Burden of Disease Estimates for WHO Member States in 2002" (xls). World Health Organization. 2002. Retrieved 2009-12-13.
  95. "Suicide prevention". WHO Sites: Mental Health. World Health Organization. February 16, 2006. Retrieved 2008-09-16.
  96. "2007 Data" (PDF). Suicide Prevention. Suicidology.org. 2007. Retrieved 2011-01-13.
  97. Gelder, Mayou, Geddes (2005). Psychiatry: Page 170. New York, NY; Oxford University Press Inc.
  98. Fadem, Barbara (1 Dec 2003). Behavioral science in medicine. Philadelphia: Lippincott Williams Wilkins. p. 217. ISBN 978-0-7817-3669-5.
  99. U.S. Suicide Rate Increasing Newswise, Retrieved on October 21, 2008.
  100. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) (July 2006). "Homicides and suicides—National Violent Death Reporting System, United States, 2003–2004". MMWR Morb. Mortal. Wkly. Rep. 55 (26): 721–4. PMID 16826158.
  101. Louis Appleby (Foreword), David Duffy (Editor), Tony Ryan (Editor) (25 August 2004). New Approaches to Preventing Suicide. Jessica Kingsley Publishers. pp. 31–32. ISBN 978-1-84310-221-2.
  102. La Vecchia C, Lucchini F, Levi F (July 1994). "Worldwide trends in suicide mortality, 1955–1989". Acta Psychiatr Scand 90 (1): 53–64. doi:10.1111/j.1600-0447.1994.tb01556.x. ISSN 0001-690X. PMID 7976451.; Lester, Patterns, 1996, pp. 28–30.
  103. ۱۰۴٫۰ ۱۰۴٫۱ Giannini, A. James; Slaby, Andrew Edmund; Giannini, Matthew C. (1982). Handbook of overdose and detoxification emergencies. New Hyde Park, N.Y.: Medical Examination Pub. Co. ISBN 0-87488-182-X.
  104. Hindu Website. Hinduism and suicide
  105. "Hinduism - Euthanasia and Suicide". BBC. 2009-08-25.
  106. By SIMON ROBINSON (Sunday, Mar. 27, 2005). "Europe's Way of Death". TIME. Retrieved 2009-05-06.
  107. "Suicide (Stanford Encyclopedia of Philosophy)". Plato.stanford.edu. Retrieved 2009-05-06.
  108. When Kids Seek Help On-Line: Internet Chat Rooms and Suicide Journal article by Katja Becker, Martin H. Schmidt; Reclaiming Children and Youth, Vol. 13, 2005
  109. Holt, Gerry. "When suicide was illegal". BBC News. 3 August 2011. Accessed 11 August 2011.
  110. Chang, Kenneth (August 25, 2008). In Salmonella Attack, Taking One for the Team. New York Times
  111. Tofilski,Adam; Couvillon, MJ;Evison, SEF; Helantera, H; Robinson, EJH; Ratnieks, FLW (2008). "Preemptive Defensive Self-Sacrifice by Ant Workers" (PDF). The American Naturalist 172 (5): E239–E243. doi:10.1086/591688. PMID 18928332.
  112. Larry O'Hanlon (Mar 10, 2010). Animal Suicide Sheds Light on Human Behavior. Discovery News
  113. Life In The Undergrowth. BBC
  114. Bordereau, C; Robert, A.; Van Tuyen, V.; Peppuy, A. (August, 1997). "Suicidal defensive behaviour by frontal gland dehiscence in Globitermes sulphureus Haviland soldiers (Isoptera)". Insectes Sociaux (Birkhäuser Basel) 44 (3): 289. doi:10.1007/s000400050049
  115. قرآن سوره نساء آیه ۲۹ و ۳۰
  116. میزان الحکمه خ ۱۶۰۲۳، کنزل العمال، ج ۱۵، ص ۳۵، خ ۳۹۹۶۱
  117. میزان الحکمه، خ ۱۶۰۲۴، کنزل العمال، خ ۳۹۹۶۵
  118. سنن ابن ماجه: ج ۲ ص ۱۱۴۵، به نقل از آثار الصادقین، ج ۱۷، ص ۱۳۵
  119. منتخب اخلاق ناصری، تصحیح جلال‌الدین همایی، موسسه نشر هما، صفحه ۳۵

منابع

hawton k. suicide and attempted suicide. first ed. john wiley &sons,LTD; 2000
  • Stefanello S, Cais CF, Mauro ML, Freitas GV, Botega NJ. Gender differences in suicide attempts: preliminary results of the multisite intervention study on suicidal behavior (SUPRE-MISS) from Campinas, Brazil. Rev Bras Psiquiatr 2008 Jun;30(2):139-43.
  • Sayil I, vrimci-Ozguven H. Suicide and suicide attempts in Ankara in 1998: results of the WHO/EURO Multicentre Study of Suicidal Behaviour. Crisis 2002;23(1):11-6.
  • Shooshtary MH, Malakouti SK, Bolhari J, Nojomi M, Poshtmashhadi M, Amin SA, et al. Community study of suicidal behaviors and risk factors among Iranian adults. Arch Suicide Res 2008;12(2):141-7.

*Nojomi M, Malakouti SK, Bolhari J, Poshtmashhadi M. A predictor model for suicide attempt: evidence from a population-based study. Arch Iran Med 2007 Oct;10(4):452-8.

*Marttunen MJ, Aro HM, Henriksson MM, Lonnqvist JK. Mental disorders in adolescent suicide. DSM-III-R axes I and II diagnoses in suicides among 13- to 19-year-olds in Finland. Arch Gen Psychiatry 1991 Sep;48(9):834-9.

*Harris EC, Barraclough B. Suicide as an outcome for mental disorders. A meta-analysis. Br J Psychiatry 1997 Mar;170:205-28.

*Kessler RC, Borges G, Walters EE. Prevalence of and risk factors for lifetime suicide attempts in the National Comorbidity Survey. Arch Gen Psychiatry 1999 Jul;56(7):617-26.

*Smith JC, Mercy JA, Conn JM. Marital status and the risk of suicide. Am J Public Health 1988 Jan;78(1):78-80.

*Allebeck P, Allgulander C. Suicide among young men: psychiatric illness, deviant behaviour and substance abuse. Acta Psychiatr Scand 1990 Jun;81(6):565-70.

  • Bronisch T, Wittchen HU. Suicidal ideation and suicide attempts: comorbidity with depression, anxiety disorders, and substance abuse disorder. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci 1994;244(2):93-8.

(21) Krausz M, Degkwitz P, Haasen C, Verthein U. Opioid addiction and suicidality. Crisis 1996;17(4):175-81.

(22) Oyefeso A, Ghodse H, Clancy C, Corkery JM. Suicide among drug addicts in the UK. Br J Psychiatry 1999 Sep;175:277-82.

(23) Mino A, Bousquet A, Broers B. Substance abuse and drug-related death, suicidal ideation, and suicide: a review. Crisis 1999;20(1):28-35.

(24) Garrison CZ, McKeown RE, Valois RF, Vincent ML. Aggression, substance use, and suicidal behaviors in high school students. Am J Public Health 1993 Feb;83(2):179-84.

(25) Overholser JC, Freiheit SR, DiFilippo JM. Emotional distress and substance abuse as risk factors for suicide attempts. Can J Psychiatry 1997 May;42(4):402-8.

(26) O'Boyle M, Brandon EA. Suicide attempts, substance abuse, and personality. J Subst Abuse Treat 1998 Jul;15(4):353-6.

جستارهای وابسته



Sponsored Ad
بورسیه زبان انگلیسی‌ EHLS برای فارسی زبانان متقاضی ...
رویدادهای ایرانی سراسر جهان
فیلم جدید توهین به رئیس جمهور منتخب مردم ایران در راهپیمایی روز قدس: مرگ بر آخوند آمریکایی!
این زن در ایالت تگزاس برای اینکه قیافه اش مثل الگویش ملانیا ترامپ شود ۸ عمل جراحی انجام داد!
سخنان جنجالی جانی دپ درباره ترور ترامپ
لاوروف: بغدادی به احتمال قوی کشته شده است
هزینه ۱۰ میلیارد تومانی باشگاه روستوف در جریان مناقشه انتقال سردار آزمون از روبین کازان
پوستر مبتذل، حزب نتانیاهو را رسوا کرد + عکس
ترامپ در حال مصالحه در پرونده قضایی‌ مرموز و پیچیده ...
ملاقات رضا پهلوی با نماینده‌های مجلس آمریکا با هدف ...
ویدئو اعتقادات یک داعشی دستگیر شده: ایرانیان را ...
رستوران دار ایرانی آمریکایی در لس آنجلس به اتهام ...
سرانجام زنان در سریال ایرانی مو نشان دادند (ویدئو)
فیلم رادیو دریمز (رویای رادیویی) با هنرنمایی محسن ...