از ویکیپدیای فارسی، دانشنامه آزاد

مردم ایران

مردم ایران از مردمان خاورمیانه هستند. براساس سرشماری عمومی در آبان ماه ۱۳۸۵، جمعیت کشور ایران ۷۰٬۵ میلیون نفر، تراکم جمعیت در هر کیلومتر مربع ۴۳ نفر و متوسط رشد سالانه جمعیت معادل ۱٫۶ درصد بوده‌است.[۱] ۹۸٪ مردم ایران مسلمان هستند.

محتویات

ژنتیک

بررسی‌های ژنتیکی انجام شده بر روی اقوام ساکن در ایران نشان داده که فارس‌ها، آذری‌ها، گیلکی‌ها، کردهاو سیستانی‌ها مشابهت ژنتیکی بیشتری نسبت به هم دارند و سایر اقوام ایران شامل عرب‌ها، بلوچ‌هاو ترکمن‌ها مشابهت ژنتیکی کمتری با این اقوام دارند.[۲]

زبان‌های ایران

بنابر گزارش کتابچهٔ سیا، امروزه ایران از قومیت‌های مختلفی از جمله فارس‌ها (۵۱ درصد)، آذربایجانی‌ها (۲۴ درصد)، گیلک‌ها و مازندرانی‌ها (۸ درصد)، کردها (۷ درصد)، عرب‌ها (۳ درصد)، لرها (۲ درصد)، بلوچ‌ها (۲ درصد)، ترکمن‌ها (۲ درصد) و دیگران (۱ درصد) تشکیل یافته‌است.[۳]

بنابر تخمین دیگری از کنگرهٔ آمریکا، ۶۵ درصد از ساکنان ایران به زبان فارسی، ۱۶ درصد به زبان ترکی آذربایجانی، ۷ درصد به زبان کردی، ۶ درصد به زبان لری، ۲ درصد به زبان عربی، ۲ درصد به زبان بلوچی، ۱ درصد به زبان ترکمنی، ۱ درصد به زبان قشقایی و سایر زبان‌های ترکی و کم‌تر از ۱ درصد نیز به زبان‌های ارمنی، آشوری، گرجی و سایر زبان‌های غیرفارسی و غیرترکی سخن می‌گویند.[۴]

در ایران در حدود ۷۵ زبان و گویش رواج دارد.[۵] بنابر تخمین کتابچهٔ اطلاعات سیا، بزرگ‌ترین گروه‌های زبانی ایران را به ترتیب فارسی با گویش‌های مختلف (۵۸ درصد)، ترکی آذربایجانی با گویش‌های مختلف (۲۶ درصد)، کردی (۹ درصد)، لری (۲ درصد)، بلوچی (۱ درصد)، عربی (۱ درصد)، ترکمنی (۱ درصد) و دیگر زبان‌ها (۲ درصد) تشکیل می‌دهند.[۳]

آمارهای زبانی

به طور کلی آمارهای گوناگونی از ترکیب زبانی مردم ایران از سوی منابع گوناگون ارائه گردیده است:

آژانس اطلاعات مرکزی (سیا) : گزارش ایران[۶]
گروه زبانی تعداد (سال ۲۰۱۱) نسبت جمعیتی
کل جمعیت ۷۷٬۸۹۱٬۲۲۰ ۱۰۰٪
فارسی ۳۹٬۷۲۴٬۵۲۲ ۵۱٪
ترکی آذربایجانی ۱۸٬۶۹۳٬۸۹۳ ۲۴٪
گیلکی و مازندرانی ۶٬۲۳۱٬۲۹۷ ۸٪
کردی ۵٬۴۵۲٬۳۸۵ ۷٪
عربی ۲٬۳۳۶٬۷۳۶ ۳٪
لری ۱٬۵۵۷٬۸۲۴ ۲٪
بلوچی ۱٬۵۵۷٬۸۲۴ ۲٪
ترکمنی ۱٬۵۵۷٬۸۲۴ ۲٪
دیگر ۷۷۸٬۹۱۵ ۱٪
National Portal for Electronic Services of Iran
گروه زبانی تعداد (سال ۲۰۰۶) نسبت جمعیتی[۷]
کل جمعیت ۷۰٬۴۹۵٬۷۸۲ ۱۰۰٪
فارسی (با گیلکی و مازندرانی مشترکا حساب شده است) ۴۲٬۲۹۷٬۴۶۹ ۶۰٪
ترکی ۱۷٬۶۲۳٬۹۴۵ ۲۵٪
کردی ۴٬۹۳۴٬۷۰۴ ۷٪
لری ۱٬۴۰۹٬۹۱۵ ۲٪
عربی، بلوچی، ارمنی، آسوری و سایر ۴٬۲۲۹٬۷۴۹ ۶٪
Federation of American Scientists
گروه زبانی تعداد (سال ۲۰۰۶)[۸]
کل جمعیت ۷۰٬۵۰۰٬۰۰۰
فارسی ۳۶٬۰۰۰٬۰۰۰
ترکی آذربایجانی ۱۸٬۰۰۰٬۰۰۰
کردی ۴٬۰۰۰٬۰۰۰
عربی ۳٬۰۰۰٬۰۰۰
بلوچی ۱٬۴۰۰٬۰۰۰
Library of Congress - A Country Study: Iran
گروه زبانی تعداد(۱۹۸۶)[۹] درصد نسبت
کل جمعیت ۴۵٬۶۱۲٬۰۰۰[۱۰] ۱۰۰٪
فارسی ۲۳٬۱۰۰٬۰۰۰ ۵۰٫۶۴٪
گیلکی و مازندرانی ۳٬۴۵۰٬۰۰۰ ۷٫۵۶٪
ترکی آذربایجانی ۱۱٬۵۰۰٬۰۰۰ ۲۵٫۲۱٪
قشقایی ۲۵۰٬۰۰۰ ۰٫۵۵٪
ترکهای ساکن استان فارس ۲۵۰٬۰۰۰[۱۱] ۰٫۵۵٪
ترکمنی ۲۵۰٬۰۰۰ ۰٫۵۵٪
کردی ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ ۸٫۷۷٪
لری ۵۵۰٬۰۰۰ ۱٫۲٪
بختیاری ۲۵۰٬۰۰۰ ۰٫۵۵٪
عربی ۵۳۰٬۰۰۰ ۱٫۱۶٪
بلوچی ۶۰۰٬۰۰۰ ۱٫۳۲٪
ارمنی ۲۵۰٬۰۰۰ ۰٫۵۵٪
آسوری ۳۲٬۰۰۰ ۰٫۰۷٪
دیگر [۱۲] ۶۰۰٬۰۰۰ ۱٫۳۲٪
Library of Congress – Federal Research Division
گروه زبانی درصد نسبت (تخمین سال ۲۰۰۸)[۱۳]
فارسی ۶۵٪
ترکی آذربایجانی ۱۶٪
کردی ۷٪
لری ۶٪
عربی ۲٪
بلوچی ۲٪
ترکمنی ۱٪
قشقایی ۱٪
دیگر ۱٪
کل ۱۰۰٪
Joshua Project – Unreached Peoples of the World : Iran (by 2010)
گروه زبانی تعداد[۱۴] درصد نسبت
کل جمعیت ۷۲٬۹۳۸٬۰۰۰ ۱۰۰٪
فارسی ۲۷٬۸۲۷٬۰۰۰ ۳۸٬۱۵٪
ترکی آذربایجانی ۱۵٬۲۳۰٬۰۰۰[۱۵] ۲۰٬۸۸٪
کردی ۴٬۳۸۹٬۰۰۰[۱۶] ۶٬۰۲٪
گیلکی ۴٬۰۶۳٬۵۰۰[۱۷] ۵٬۵۷٪
مازندرانی ۴٬۰۶۳٬۰۰۰ ۵٬۵۷٪
لری ۲٬۷۱۰٬۰۰۰[۱۸] ۳٬۷۲٪
ترکمنی ۲٬۳۴۲٬۰۰۰ ۳٬۲۱٪
قشقایی ۱٬۷۵۷٬۰۰۰ ۲٬۴۱٪
عربی ۱٬۶۳۷٬۰۰۰[۱۹] ۲٬۲۴٪
بلوچی ۱٬۱۳۶٬۰۰۰[۲۰] ۱٬۵۶٪
بختیاری ۱٬۱۲۱٬۰۰۰ ۱٬۵۳٪
لکی ۱٬۱۱۱٬۰۰۰ ۱٬۵۲٪
ترکی خراسانی ۸۴۸٬۰۰۰ ۱٬۱۶٪

جستارهای وابسته

پیوند به بیرون

منابع

  1. «جمعیت و نیروی انسانی»(فارسی)‎. درگاه ملی آمار. بازبینی‌شده در بهمن ۱۳۸۷. 
  2. پرتال جامع علوم انسانی - ژنوم میتوکندری ابزاری موثر در تعیین هویت
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «Iran»(انگلیسی)‎. Official Website of Central Intelligence Agency (CIA)، ۲۲ ژانویهٔ ۲۰۰۹. بازبینی‌شده در بهمن ۱۳۸۷. 
  4. «Ethnic Groups and Languages of Iran»(انگلیسی)‎. Library of Congress. بازبینی‌شده در بهمن ۱۳۸۷. 
  5. زبان‌های ایران
  6. Central Intelligence Agency (CİA) : report of İran
  7. National portal for electronic services of İran : Ethnic Groups: Iran's population is made up of numerous ethnic groups. Persians migrated to the region from Central Asia beginning in the 7th century BC and established the first Persian empire in 550 BC. They are the largest ethnic group, and include such groups as the Gilaki, who live in Gilan Province, and the Mazandarani, who live in Mazandaran Province. Accounting for about 60 percent of the total population, Persians live in cities throughout the country, as well as in the villages of central and eastern Iran.Two groups closely related to the Persians both ethnically and linguistically are the Kurds and the Lurs. The Kurds, who make up about 7 percent of the population, reside primarily in the Zagros Mountains near the borders with Iraq and Turkey.The Lurs account for 2 percent of the population; they inhabit the central Zagros region. Turkic tribes began migrating into northwestern Iran in the 11th century, gradually changing the ethnic composition of the region so that by the late 20th century East Azerbaijan Province was more than 90 percent Turkish. Since the early 1900s, Azeris (a Turkic group) have been migrating to most large cities in Iran, especially Tehran. Azeris and other Turkic peoples together account for about 25 percent of Iran's inhabitants. The remainder of the population comprises small communities of Arabs, Armenians, Assyrians, Baluchis .
  8. Federation of American Scientists:...Population: 70.5 million (2007 est.)Persians, who constitute 51% of Iran’s population, dominate the central government of Iran.Roughly one out of every four Iranians is Azeri, making it Iran’s largest ethnic minority at over 18 million (some Azeris put the number higher). The Turkic-speaking Azeri community is predominantly Shiite and resides mainly in northwest Iran along the border with Azerbaijan (whose inhabitants are more secular than their Azeri cousins in Iran) and in Tehran. Although they have grievances with the current regime in Tehran, most Azeris say they are not treated as second-class citizens and are more integrated into Iranian society, business, and politics (the Supreme Leader is an ethnic Azeri) than other minorities. Predominantly Sunni Muslim, the Kurds reside mainly in the northwest part of the country (so-called Iranian Kurdistan) and comprise around 7% of Iran’s population. There are roughly 4 million Kurds living in Iran, compared to 12 million in Turkey and 6 million in Iraq. Unlike Iran’s other minorities, many of its Kurds harbor separatist tendencies. Along the Iranian-Iraqi border in southwest Iran is a population of some three million Arabs, predominantly Shiite. Arabs, whose presence in Iran stretches back 12 centuries, co-mingle freely with the local populations of Turks and Persians. Iran has roughly 1.4 million Baluchis, comprising 2% of its population. Predominantly Sunni, they reside in the Iranian section of an area known as Baluchistan, a region divided between Pakistan and Iran.
  9. Library of Congress - A Country Study: IranTable 3. Ethnic and Linguistic Groups, ۱۹۸۶ (exclusive of refugees)
  10. exclusive of refugees
  11. شامل ابیوردی‌ها, افشارها, بهارلوها, اینانلوها, قشقایی‌ها, و و دیگر گروهای ترک زبان.
  12. گویش‌های ترکی و فارسی, انگلیسی, فرانسوی, آلمانی, گرجی, روس
  13. Library of Congress – Federal Research Division Country Profile: Iran, May ۲۰۰۸
  14. Joshua Project – Unreached Peoples of the World : İran
  15. گروهایی که به یکی از گویش‌های ترکی آذربایجانی صحبت می‌کنند  :۱۴٬۷۱۱٬۰۰۰ ترکی آذربایجانیTurk+۳۴۰٬۰۰۰ افشاری +۵٬۹۰۰ اینانلو+۸٬۸۰۰ بهارلو+۱۵۲٬۰۰۰ شاهسونی+۲٬۳۰۰ قره گوزلو+۳٬۵۰۰ قاجار+۱٬۲۰۰ پیشاقچی+۱٬۲۰۰ مقدم+۴٬۱۰۰ نفر
  16. ۴۴۵٬۰۰۰ کرمانجی+۵۰۴٬۰۰۰ Sorani+۳٬۳۹۴٬۰۰۰ کردی جنوبی+۲۰٬۰۰۰ هرکی+۲۶٬۰۰۰ شکاکی
  17. ۴٬۰۶۱٬۰۰۰ گیلکی+۲٬۵۰۰ گالشی
  18. ۱٬۶۸۱٬۰۰۰ لری شمالی+۹۱۶٬۰۰۰ لری جنوبی+۱۱۳٬۰۰۰ ممسنی
  19. ۱٬۳۸۸٬۰۰۰ عرب‌های ایرانی+۲۴۹٬۰۰۰ عرب خلیجی
  20. ۴۵۴٬۰۰۰ بلوچی جنوبی+۶۷۴٬۰۰۰ بلوچی غربی+۸٬۰۰۰ بشاگردی


Sponsored Ad
ماه رود، فیلم جالب ‌ایرانی در مورد یک اصفهانی در نیویورک
رویدادهای ایرانی سراسر جهان
جان باختن مامور حفاظت فرودگاه در تیراندازی مهرآباد +عکس
دیوان عالی آمریکا، محدودیت مهاجرتی ترامپ را رفع توقیف کرد: ایرانیان از ۷۲ ساعت دیگر ممنوع‌الویزا میشوند
چرا زنان ژاپنی خوش اندام و جوان می‌مانند؟
حمله تند مداح حامی‌ رهبری به برجام و روحانی در نماز عید فطر تهران جنجال‌برانگیز شد
کی‌روش: تحریم‌های ایران بی‌عدالتی محض است/ ما در ایران حتی زمین تمرین مناسبی نداریم/ دنیا دنیای گاوبازها نیست؛ بیایید ایران زیبا را ببینید
گرایش مردم به خرید خانه‌های ۱۰ سال به بالا/ اجاره خانه ۱۱ درصد گران شد +جدول
پر درآمدترین و کم در آمد ترین فوتبالیست‌های ‌ایرانی ...
ترامپ در حال مصالحه در پرونده قضایی‌ مرموز و پیچیده ...
ملاقات رضا پهلوی با نماینده‌های مجلس آمریکا با هدف ...
ویدئو اعتقادات یک داعشی دستگیر شده: ایرانیان را ...
رستوران دار ایرانی آمریکایی در لس آنجلس به اتهام ...
سرانجام زنان در سریال ایرانی مو نشان دادند (ویدئو)